ပလတ္စတစ္အိတ္ကို တစ္ေန႔တာလႈပ္ရွားမႈမွာ မပါရင္ မျဖစ္ဘူးလို႔ ေတြးဖူးပါသလား။  အဲ့ဒီလိုအေတြးမ်ိဳးရွိရင္ေတာ့ သင္မွားသြားပါလိမ့္မယ္။ ပလတ္စတစ္အိတ္ကို တားျမစ္လုိက္ၿပီး သံုးစြဲမႈသိသိသာသာေလ်ာ့က်သြားတဲ့ႏုိင္ငံေတြက သင့္ရဲ႕အေတြးကို Clear ျဖစ္ေစပါလိမ့္မယ္။

ဆုိးက်ိဳးျဖစ္ေစတဲ့ ပလတ္စတစ္ေတြကို သံုးစြဲတာ တားျမစ္ဖုိ႔အတြက္  တစ္ဦးတစ္ေယာက္ျခင္းစီ၊ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေနၿပီးမွ အခုဆိုရင္ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ခ်ီတဲ့အထိ လုပ္ေဆာင္လာၾကပါတယ္။ အဓိကလုပ္ေဆာင္ခ်က္ကေတာ့ ပလတ္စတစ္အိတ္သံုးစြဲတာကို တားျမစ္ၾကတာပါ။ ေလထုညစ္ညမ္းျခင္းဆိုတဲ့ ျပႆနာကို ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ကၽြန္မတို႔ေနထိုင္တဲ့ ကမာၻႀကီးအတြက္ ဒါဟာ တစ္ဖက္တစ္လမ္းက ကူညီေျဖရွင္းေပးႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္ႏိုင္ငံေတြက တားျမစ္ထားတာလဲဆိုတာ ၾကည့္လိုက္ရေအာင္ပါ။

အာဖရိက

အာဖရိကတိုက္ဆိုတာ ပလတ္တစ္အိတ္ျပႆနာကို ဆိုးဆိုးရြားရြားႀကီးရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ တိုက္ႀကီးတစ္ခုပါ။ ဒီေတာ့ အာဖရိကတုိက္ရဲ႕ (၁၅) ႏုိင္ငံေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္မွာ ပလတ္တစ္အိတ္သံုးစြဲမႈကို လံုးလံုးလ်ားလ်ား တားျမစ္ထားသလို ဒါမွမဟုတ္လည္း အသံုးျပဳခဲ့မယ္ဆိုရင္ အခြန္ေပးေဆာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတာေတြကေတာ့ အာဖရိကတုိက္က ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြကို သံုးစြဲဖုိ႔ တားျမစ္ထားတဲ့ႏိုင္ငံေတြ (သို႔) အခြန္ေကာက္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

  • Kenya
  • Mali
  • Cameroon
  • Tanzania
  • Uganda
  • Ethiopia
  • Malawi
  • Morocco
  • South Africa
  • Rwanda
  • Botswana

ဒီလိုေတြတားျမစ္ထားေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာလည္း Black Market ရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တရားမဝင္အသံုးျပဳမႈေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။ တစ္ခုရွိတာက ဒီလိုေတြ တားျမစ္လုိက္တဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး ေတာင္အာဖရိကမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္အသံုးျပဳမႈ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေတာင္ ေလ်ာ့က်သြားပါတယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း တရားမဝင္အသံုးျပဳေနေတာ့ ရွိေနၿမဲပါ။

အာရွတိုက္

၂၀၀၈ အိုလံပစ္မတုိင္ခင္က အခ်ိန္ကတည္းက တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြကို တားျမစ္ဖို႔အတြက္ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ တရုတ္အစိုးရေတြရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရဆိုရင္ ဒီလိုမ်ိဳးတားျမစ္လုိက္တဲ့အတြက္ ပလတ္စတစ္သံုးစြဲမႈက သံုးပံုမွာ ႏွစ္ပံုအထိ ေလ်ာ့က်သြားတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ အာရွတုိက္ရဲ႕ တျခားႏုိင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္၊ ကေမာၻဒီးယား၊ ေဟာင္ေကာင္၊ အိႏိၵယ၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ မေလးရွားနဲ႔ ထုိင္ဝမ္တို႔မွာလည္း ပလတ္စတစ္အိတ္သံုးရင္ အခြန္ေကာက္တာေတြနဲ႔ လံုးဝမသံုးစြဲဖို႔ကို တားျမစ္တာေတြထိ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိပါတယ္။

Australia

Australia ႏုိုင္ငံတစ္ခုလံုးအေနနဲ႔ေတာ့ ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြကို တားျမစ္ထားတာမ်ိဳးေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ္ ေတာင္ပိုင္း Australia နဲ႔ Tasmania တို႔လို ျပည္နယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားနဲ႔ နယ္ေျမတခ်ိဳ႕ေတြမွာေတာ့ သံုးစြဲဖို႔ တားျမစ္တာေတြ ရွိလာပါၿပီ။

ဥေရာပ

ပလတ္စတစ္အိတ္ေတြကို သံုးစြဲဖို႔ ဆန္႔က်င္တဲ့ေနရာမွာ ဥေရာပက အတက္ၾကြဆံုး တုိက္ႀကီးတစ္တုိက္ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္၊ ဒိန္းမတ္ႏိုင္ငံမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္သံုးစြဲမႈအေပၚ ပထမဆံုး  အခြန္ေကာက္ခံဖို႔ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိလုပ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ တစ္ႏွစ္ကို ပလတ္စတစ္အိတ္သံုးစြဲမႈ သန္း ၈၀၀ နီးပါးကေန သန္း ၄၀၀ အထိ ေလ်ာ့က်သြားခဲ့ပါတယ္။ အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံမွာလည္း ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာ ဒိန္းမတ္ႏုိ္င္ငံလို က်င့္သံုးခဲ့ၿပီး ပလတ္စတစ္အိတ္သုံးစြဲမႈနဲ႔ စြန္႔ပစ္မႈ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းေလ်ာ့က်သြားတဲ့အထိ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္အေမရိက

ဝမ္းနည္းစရာတစ္ခုကေတာ့ United States မွာ ပလတ္စတစ္အိတ္ကို သံုးစြဲဖို႔ တားျမစ္ထားေပမယ့္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ မရွိတာပါပဲ။ တျခားေနရာေတြျဖစ္တဲ့

  • Hawaii
  • District of Columbia
  • Seattle
  • Maine
  • New York
  • Rhode Island
  • Puerto Rico စတဲ့ေနရာေတြမွာ ပလတ္စတစ္အိတ္ကို သံုးစြဲဖုိ႔ တားျမစ္တာ၊ အခြန္ေကာက္ခံတာ၊ Recycle လုပ္တဲ့ Program ေတြ အသီးသီးလုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။

ကမာၻႏုိင္ငံေတြအထိပါ ခ်ီၿပီး ျငင္းဆန္ေနၾကတဲ့ ဒီပလတ္စတစ္အိတ္ကိုလည္း အခရာပရိသတ္ႀကီးလည္း အခုခ်ိန္ကစၿပီး ျငင္းပယ္လိုက္မယ္ဆုိရင္ အနာအဆာေတြနဲ႔ ျဖစ္ေနတဲ့ကမာၻႀကီးကို ကူညီကုသေပးရာေရာက္တာေပါ့ မဟုတ္ဘူးလား။

Reference: study.com

Photo Credit

NSC

www.akhayar.com