အခရာပရိသတ္ၾကီးေရ။ သၾကၤန္တြင္း စည္တယ္ မစည္ဘူး ကိစၥက တစ္ဖက္၊ ဒီၾကားထဲ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အေမရိကန္ ေဆာ္ၾက ႏွက္ၾကမယ္ဆိုျပီး တစ္ဖက္နဲ႔ တုိင္းေရးျပည္ေရးကလည္း တယ္မေအးခ်မ္းဘူး ျဖစ္ေနတာ။ သူတို႔ စစ္ေၾကညာၾကတယ္ဆုိေတာ့ ကိုယ္ေတြလည္း ေရသာေဆာ့ေနၾကတယ္ ဘယ္ခ်ိန္ထခ်မလဲေပါ့.. Air Max 2016 Goedkoop စိတ္တထင့္ထင့္နဲ႔။ တကယ္ေတာ့ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံနဲ႔ တစ္ႏုိင္ငံ စစ္ေၾကညာတယ္ဆိုတာ မလြယ္ပါဘူးခင္ဗ်။ စစ္ေၾကညာတယ္ဆိုတာ တစ္ႏုိင္ငံက အျခားတစ္ႏုိင္ငံအေပၚ စစ္ပြဲစတင္ေတာ့မယ္ ဆိုတာကို တရားဝင္ အသိေပးျခင္းပါပဲ။ အစိုးရတစ္ရပ္ရဲ့ အာဏာရအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုခုကေန မိန္႔ခြန္းတစ္ခု၊ ေၾကညာမႈတစ္ခု ထုတ္လိုက္တာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ စာရြက္စာတမ္းတစ္ခုခုကို လက္မွတ္ထိုးလိုက္ရာကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံႏွစ္ခု ဒါမွ မဟုတ္ ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားနဲ႔ စစ္ပြဲစတင္ဖန္တီးေတာ့မယ္လို႔ အသိေပးတာကို စစ္ေၾကညာတာလို႔ ေခၚပါတယ္။ ႏုိင္ငံတစ္ခုမွာ ဘယ္သူက တရားဝင္ စစ္ေၾကညာမႈအမိန္႔ ထုတ္ခြင့္ရွိတယ္ဆိုတာကေတာ့ ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္သူအစုိးရေတြေပၚ မူတည္ျပီး ကြဲျပားပါတယ္။ ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားမွာေတာ့ ဒီအမိန္႔ထုတ္ခြင့္ကို ႏုိင္ငံ့ဥေသွ်ာင္အၾကီးအကဲ ဒါမွမဟုတ္ ႏုိင္ငံေတာ္ရဲ့ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာအေပၚ အပ္ႏွင္းထားတတ္ပါတယ္။ စစ္ေၾကညာမႈမ်ားအတြက္ တရားဝင္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ Protocol ကိုေတာ့ ၁၉၀၇ ခုႏွစ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ဟိဂ္ကြန္ဗင္းရွင္း (III) မွာ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပဋိပကၡေတြမွာ အင္အားသံုးမႈနဲ႔ ျခိမ္းေျခာက္မႈေတြကို တားျမစ္ထားတဲ့ ကုလသမဂၢပဋိညာဥ္စာတမ္းလို ႏုိင္ငံတကာဥပေဒဆိုင္ရာျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈေတြဟာ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ထဲက ရွိခဲ့တာပါ။ အဲဒီမတိုင္ခင္ကေတာ့ ပထမကမာၻစစ္ (၁၉၁၄-၁၉၁၈) နဲ႔ ဒုတိယကမာၻစစ္ (၁၉၃၉-၁၉၄၅) ဆုိျပီး ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ စစ္ပြဲၾကီးေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့ၾကပါတယ္။ ပထမကမာၻစစ္ရဲ့ စစ္မီးလွ်ံကေတာ့ သိတဲ့အတိုင္း ၿသစၾတီးယားမင္းသား Archduke Franz Ferdinand တစ္ေယာက္ ဆာရာေယဗိုျမိဳ႕မွာ ၁၉၁၄ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၂၈ရက္ေန႔မွာ လုပ္ၾကံခံခဲ့ရတာက စျပီး စစ္မီးေတာက္ေလာင္ခဲ့တာပါ။ ဒုတိယကမာၻစစ္ကေတာ့ အရင္တည္းက ရွိခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြကို အေျခခံျပီး ျပင္သစ္၊ပိုလန္၊ UK၊ ေဟာ္လန္၊ ဂရိ၊ ယူဂိုစလပ္ဗ္နဲ႔ ေနာက္ဆံုး ဆိုဗီယက္ယူနီယံတို႔လို မဟာမိတ္ႏုိင္ငံေတြက တစ္ဖက္၊ အီတလီ၊ ဂ်ာမဏီနဲ႔ ဂ်ပန္ဝင္ရိုးစြန္းႏုိင္ငံေတြက တစ္ဖက္ဆိုျပီး ကမာၻ့အင္အားၾကီး ႏုိင္ငံေတြ အျပန္အလွန္ တုိက္ခုိက္ၾကတာပါပဲ။  

ဒီအေတာအတြင္း ထင္ရွားတဲ့ တစ္ဖက္နဲ႔ တစ္ဖက္စစ္ေၾကညာမႈေတြကေတာ့

ပထမကမာၻစစ္အတြင္း

ဇူလိုင္လ ၂၈ရက္ ၁၉၁၄ – ျသစျတီးယား- ဟန္ေဂရီဟာ ဆာဘီးယားကို စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဧျပီလ ၆ရက္ ၁၉၁၇ – အေမရိကန္ႏုိင္ငံဟာ ဂ်ာမန္အင္ပါယာကုိ စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။  

ဒုတိယကမာၻစစ္အတြင္း

စက္တင္ဘာလ ၃ ရက္ ၁၉၃၉ – UK၊ အိႏိၵယ၊ ျပင္သစ္၊ ျသစေျတးလ်နဲ႔ နယူးဇီလန္ဟာ ဂ်ာမဏီကို စစ္ေၾကညာခဲ့ျကပါတယ္။ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ ၁၉၄၀ – အီတလီက UK နဲ႔ ျပင္သစ္အေပၚ စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဇူလိုင္ ၃ရက္ ၁၉၄၁ – ဆိုဗီယက္ယူနီယံက ဂ်ာမဏီအေပၚ စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၇ ရက္ ၁၉၄၁ – ဂ်ပန္အင္ပါယာက အေမရိကန္နဲ႔ ျဗိတိသွ်အင္ပါယာကို စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၈ ရက္ ၁၉၄၁ – ေနာက္တစ္ေန႔မွာေတာ့ US၊ UK၊ ျသစေၾတးလ်၊နယ္သာလန္၊ နယူးဇီလန္စတဲ့ ႏုိင္ငံေတြဟာ ဂ်ပန္အေပၚ ျပန္လည္ စစ္ေၾကညာမႈျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီဇင္ဘာ ၁၁ ရက္ ၁၉၄၁ – ဂ်ာမဏီနဲ႔ အီတလီက US ကို စစ္ေၾကညာခဲ့ျပီး အျပန္အလွန္အေနနဲ႔ US ကလည္း အဲဒီ ႏွစ္ႏုိင္ငံအေပၚ စစ္ေၾကညာမႈျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ စက္တင္ဘာ ၉ ရက္ ၁၉၄၃ – အီရန္က ဂ်ာမဏီကို စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။  

ဒုတိယကမာၻစစ္အျပီးမွာေတာ့

ေမလ ၁၅ရက္ ၁၉၄၈ – အီရတ္၊ေဂ်ာ္ဒန္၊ ဆီးရီးယား၊ အီရတ္နဲ႔ လက္ဘႏြန္တို႔က အစၥေရးကို စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္ ။ (အာရပ္-အစၥေရးစစ္ပြဲ) စက္တင္ဘာ ၂၂ ရက္ ၁၉၈၀ – အီရတ္က အီရန္ကို စစ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ (အီရန္-အီရတ္စစ္ပြဲ) ေမလ ၁၁ ရက္ ၁၉၈၂ – အာဂ်င္တီးနားက UK ကို စစ္ဇုန္သတ္မွတ္ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ (ေဖာက္ကလန္အေရးအခင္း)   ဒါေတြကေတာ့ သမိုင္းထဲက ထင္ရွားတဲ့ စစ္ေၾကညာမႈမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ေခါက္ ေျမာက္ကိုရီးယားနဲ႔ အေမရိကန္အေရးဟာလည္း ဘယ္လို ဆက္ျဖစ္ၾကမယ္ဆိုတာေတာ့…..