တစ္ခါတေလမွာ ကုိယ့္အလုပ္ကိုယ္ စိတ္မပါဘူးဆိုိျပီး ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ျပန္ဆန္းစစ္ရမယ့္ အခ်က္ေတြ ရွိေနပါျပီ။ ဒီလိုပဲ အလုပ္လုပ္ရတာမ်ားလို႔ ျငီးေငြ႔တာလား။ ဒါမ်ိဳးဆိုရင္ ခဏနားလိုက္၊ ခရီးေလးဘာေလးထြက္လိုက္ဆို အဆင္ေျပသြားတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအဆင့္မဟုတ္ဘဲ အလုပ္ေျပာင္းဖို႔ လိုေနျပီလား ဒါမွမဟုတ္ ဒီအလုပ္က ကိုယ့္ရဲ႕ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာတင္မဟုတ္ဘဲ ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာကိုပါ ထိခုိက္ေနျပီလားဆိုတာ ဒီအခ်က္ေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးၾကည့္ႏို္င္ပါတယ္။

ညဘက္ေတြ အိပ္မေပ်ာ္ဘူး

အလုပ္ထဲ စိတ္မပါေတာ့ဘူးဆိုရင္ ပထမဆံုး ၾကံဳရမယ့္အရာက အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ ညေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အိပ္ေပ်ာ္ရခက္ေနတယ္။ အိပ္ေနတုန္း ရုတ္တရက္ႏုိုးလာရင္ေတာင္ လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ေတြ အေၾကာင္းေတြးျပီး ျပန္အိပ္မေပ်္ာဘူူး ျဖစ္လာတယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ အလုပ္ရဲ႕ ဖိအားက ကို္ယ့္အတြက္ အဆိပ္အေတာက္ျဖစ္ေစတဲ့အထိ ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာ သတိျပဳရပါမယ္။ တစ္ရက္၊ႏွစ္ရက္ အိပ္ေရးပ်က္တာက ဘာမွ မျဖစ္ေပမယ့္ ဆက္တုိက္ျဖစ္လာျပီဆုိရင္ေတာ့ ျပန္စဥ္းစားရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေခါင္းအျမဲကိုက္ေနတာ

ကိုယ္က အလုပ္သြားရမွာကို အႏၱရာယ္ဇုံထဲ ဝင္ရမွာေလာက္ ေၾကာက္ေနတယ္ဆိုရင္ ဒီသက္ေရာက္မႈဟာ ၾကြက္သားေတြကိုပါ တင္းက်ပ္တဲ့အထိ ျဖစ္လာေစပါတယ္။ လည္ပင္းေၾကာမွာ ဖိအားေတြ ျဖစ္လာမယ္၊ ပုခံုးမွာ ဖိအားေတြ ျဖစ္လာသလို ခံစားရမယ္၊ ဇက္ေၾကာတက္လာသလို ခံစားရမယ္၊ ေနာက္ဆံုး ေခါင္းေတြပါ ထိုးကုိက္လာတတ္ပါတယ္။

ၾကြက္သားေတြ နာေနတတ္တာ

ကိုယ့္အလုပ္က အဆိပ္လို ျဖစ္လာတဲ့အခါ အလုပ္စားပြဲမွာ ထုိင္ေနရင္းနဲ႔ပဲ စစ္တုိက္ရသလို နာက်င္ခံစားရလာေစပါတယ္။ ဇက္ေၾကာေတြ တင္း၊ မ်က္ႏွာၾကီးကလည္း အျမဲတမ္းမျပံဳးမရယ္ ျဖစ္လာျပီး ၾကာလာရင္ ၾကြက္သားနာက်င္မႈပါ ခံစားလာရတတ္ပါတယ္။

စိတ္က်န္းမာေရးအေျခအေနဆိုးဝါးလာတာ

ကိုယ့္အလုပ္ရွင္က ကိုယ့္ကို အျမဲခုိင္းေနတာ၊ ကိုယ့္ဆီက အလုပ္မွန္သမွ် ဖ်စ္ညွစ္ထုတ္ေနတာမ်ိဳးဆိုရင္ ဘယ္လိုပဲ ၾကိဳးစားလုပ္ေနတယ္ဆိုဆို စိတ္က်န္းမာေရးကို ထိခုိက္လာေတာ့တာပါပဲ။ အဲဒီလို ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ Depression ေၾကာင့္ အစားေတြ စြတ္စားလာတတ္သလို အိပ္ေရးပ်က္တာနဲ႔ အရမ္းအိပ္လြန္းတာစတဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္လာေတာ့တာပါပဲ။ ဒါေတြဟာ ေရရွည္ဆုိရင္ အဆင္မေျပဘဲ စိတ္က်န္းမာေရးထိခုိက္တဲ့အထိ ျဖစ္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

မၾကာခဏဖ်ားတာ

အလုပ္လုပ္ေနရင္း၊ ကုိယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း ဂရုစုိက္ေနရင္းကပဲ မၾကာခဏအေအးမိဖ်ားေနတယ္ဆိုရင္ သတိထားပါ။ ဒါဆိုရင္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြက ကိုယ္ခံအားစနစ္ထိ သက္ေရာက္မႈရွိတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာျဖစ္ျပီး ဖ်ားတဲ့အဆင့္ထိ ေရာက္လာတဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။

လိင္ကိစၥကို စိတ္ဝင္စားမႈနည္းလာတာ

ကိုယ့္ရဲ႕အားလပ္ခ်ိန္ေတြကို ဘယ္လို အခ်ိန္ျဖဳန္းသလဲဆိုတာဟာ ကုိယ္ဘာကို တန္ဖိုးထားသလဲဆိုတာနဲ႔ သက္ဆုိင္ပါတယ္။ ရံုးက အလုပ္ေတြကို အိမ္အထိ သယ္ေနရျပီဆုိရင္၊ အိမ္ေထာင္မႈဘဝကိုလည္း ထိခုိက္လာေတာ့တာပါပဲ။ အေမရိကန္စိတ္ပညာအသင္းၾကီးရဲ႕ ေတြ႔ရွိခ်က္အရ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အလုပ္ေရာ၊ ေငြေရးေၾကးေရး အတြက္ေရာ ရုန္းကန္ေနရျပီဆုိရင္ လိင္စိတ္ဆႏၵေလ်ာ့က်မႈရွိလာတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြအတြက္ေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈဟာ Testosterone ေဟာ္မုန္းထုတ္လႈပ္မႈကို ေလ်ာ့က်ေစျပီး လိင္စိတ္ဆႏၵေလ်ာ့က်မႈကို ဦးတည္ေစပါတယ္။

တစ္ခ်ိန္လံုးပင္ပန္းေနတာ

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဒါမ်ိဳး အျဖစ္ကို ျဖစ္ဖူးၾကပါတယ္။ ပင္ပင္ပန္းပန္းဘာမွလည္း မလုပ္ရဘဲ တစ္ခ်ိန္လံုးပင္ပန္းသလို ခံစားေနရတာေလ။ ေန႔လည္ တေရးတေမာအိပ္လည္း အပန္းမေျပ၊ Weekend မွာ တစ္ပတ္လံုးနားလည္း မေျပေပ်ာက္ပါဘူး။ အဲ့ဒါဟာ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ အလုပ္က တစ္ခ်ိန္လံုး စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ဖိစီးေနလို႔ ျဖစ္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အစာအိမ္နာလာတာ

အစာမေၾကတာ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တာ၊ ေလပြတာစတဲ့ အရာေတြဟာ စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေဝဒနာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ပ်က္စိတ္အားငယ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ အစာအိမ္ဟာ ရုတ္တရက္စူးခနဲေအာင့္တာမ်ိဳးကို ခံစားရတာမ်ိဳးဟာ ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာတစ္ခုအရဆိုရင္ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဟာ တနဂၤေႏြေန႔ ေန႔လည္တိုင္း အစာအိမ္က နာနာလာတတ္တာကို သတိထားမိတာ ၾကာပါျပီ။ ဒါကို အရင္က ေရာဂါေၾကာင့္လို႔ ထင္ေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ တနၤလာေန႔မနက္မွာ ဘာေတြ လုပ္ရမလဲလို႔ စဥ္းစားလို္က္တုိင္း နာလာတတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ အဲဒီအလုပ္ကေန ထြက္ျပီး တျခားတစ္ခုကို ေျပာင္းသြားတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ အစာအိမ္နာတာ သက္သာသြားခဲ့ပါတယ္။

အစားအေသာက္ပံုစံေျပာင္းလာတာ

အခ်ိန္အၾကာၾကီး ဖိအားဒဏ္ခံရတဲ့အခါ ခႏၶာကို္ယ္ကေန Adrenal Glands ထြက္ျပီး အဲ့ဒီအရာက အစာစားခ်င္စိတ္ကို တုိးျမွင့္ေပးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီေနရာမွာ ဆန္႔က်င္ဘက္ ေနာက္တစ္မ်ိဳးလည္း ရွိေနပါတယ္။ ဒါကေတာ့ စားခ်င္ေသာက္ခ်င္စိတ္ပ်က္သြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္

အလုပ္ထြက္ဖို႔ မေျပာေသးပါဘူးေနာ္။ အရင္အနားယူၾကည့္ပါ။ အလုပ္ေၾကာင့္ ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေၾကာင့္ တင္းေနတဲ့ အေၾကာအျခင္ေတြ၊ အာရံုေၾကာစနစ္ေတြကို အနားေပးဖို႔ အလုပ္ကေန ခဏအနားယူလိုက္ပါ။ အဲဒီအခ်ိိ္န္အတြင္းမွာ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာနဲ႔ တရားထိုင္တာစတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ၾကည့္ျပီး စိတ္ေျဖေလွ်ာ့သင့္ပါတယ္။

မေကာင္းျမင္စိတ္ေတြကို ေမာင္းထုတ္ပါ။ ကိုယ္ခံစားေနရတာကို မေျပာင္းလဲႏုိင္ဘူးဆိုရင္ အလုပ္အေပၚထားတဲ့ ကုိယ့္အျမင္ကို ေျပာင္းလဲပစ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ကို Boss က ဘယ္လိုျမင္ေနတာ၊ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဘက္ေတြက ဘယ္လို ျဖစ္ေနတယ္ဆိုတာထက္ ကိုယ့္ရဲ႕ သူတို႔ကို ျမင္တဲ့ အျမင္အေပၚပဲ အတတ္ႏုိင္ဆံုး အေကာင္းဘက္ေရာက္ေအာင္ ေျပာင္းပစ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီလိုမွ မရဘူးဆိုရင္ေတာ့ ထြက္ဖို႔ ေျပာရေတာ့မွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္မေရြးအခါမေရြးအလုပ္လုပ္ရတာေတြ၊ အခ်ိန္အၾကာၾကီး အလုပ္လုပ္ရတာေတြ၊ လုပ္ပို္င္ခြင့္မရွိတာေတြနဲ႔ ေငြေရးေၾကးေရးအရ လခနည္းတာေတြေၾကာင့္ လုပ္ငန္းခြင္မေနေပ်ာ္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ထားခဲ့၊ ထြက္ခဲ့သင့္ျပီ ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးထိ ထိခိုက္ေနျပီဆုိရင္ေတာ့ ေဝဒနာေတြကိုပဲ လိုက္ကုမေနဘဲ ျပႆနာအရင္းအျမစ္ကိုပဲ ေျဖရွင္းသင့္ပါျပီ။ အားလံုးပဲ အလုပ္ေၾကာင့္ က်န္းမာေရးထိခုိက္တဲ့ အျဖစ္မ်ိဳးကေန ကင္းေဝးၾကပါေစ။

Yoe Lu (Akhayar)

www.akhayar.com
Source : Huffpost.com