ဒီတစ္ေခါက္ ကၽြန္မတို႔ “The Starters” အစီအစဥ္ကေန ျမန္မာႏိုင္ငံက Digital Solution Company တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Nexlabs ရဲ႕ CEO တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ကိုရဲျမတ္မင္းအေၾကာင္းေတြကို တင္ဆက္ေပးလိုက္ပါတယ္။ လူငယ္ Entrepreneur တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ဘာေတြရင္ဆိုင္ခဲ့ရလဲ။ Nexlabs ဆိုတာ ဘယ္လိုစတင္ခဲ့တာလဲ၊ Entrepreneur တစ္ဦးအတြက္ မုန္းစရာေကာင္းတဲ့ အမွန္တရားေတြက ဘာေတြျဖစ္မလဲ ၾကည့္ရေအာင္။

အရင္ဆံုး Nexlabs အေၾကာင္းေလး ေျပာျပေပးပါဦး။

Nexlabs ဆိုတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ လူငယ္ေတြ အမ်ားႀကီးနဲ႔ စုေပါင္းထားတဲ့ Digital Solution Company တစ္ခုျဖစ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အဓိက ဘာေတြလုပ္ေနလဲဆိုရင္ Creative Solution ေတြ၊ Innovative ျဖစ္တဲ့ Solution ေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံက Business ေတြ ပိုၿပီးတိုးတက္ေအာင္လို႔ ကူညီေပးေနပါတယ္။

ဒီလုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္ဖို႔ ဘယ္လိုစိတ္ကူးရခဲ့တာလဲ။

ကၽြန္ေတာ္ ဆယ္တန္းၿပီးေတာ့ Singapore မွာ ေက်ာင္းသြားတက္တယ္။ အဲဒီက တျခား Company ေတြမွာ Freelance အေနနဲ႔ Application ေရးတာေတြ၊ Website ေရးတာေတြ စလုပ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ အဲဒီလို ေရးေနရင္းနဲ႔မွ ကၽြန္ေတာ္အလုပ္ေတြမ်ားလာတဲ့အခါက်ေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာလည္း Team ေလးတစ္ခု ေဆာက္ၿပီးေတာ့ အလုပ္ေတြ ခြဲေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီလိုနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သူငယ္ခ်င္းေလးေယာက္ျဖစ္တဲ့ Co-Founder ေလးေယာက္ စုမိသြားၿပီးေတာ့ ၂၀၁၃ ခုနစ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ေက်ာင္းထြက္မယ္လို႔ စဥ္းစားျဖစ္လာတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ ေက်ာင္းမွာသင္ေနတဲ့စာေတြ၊ ကၽြန္ေတာ္လုပ္ခ်င္ေနတဲ့အရာေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ ဘ၀မွာျဖစ္ေနတဲ့အရာေတြနဲ႔ ကီးကိုက္တယ္လို႔ မခံစားမိဘူး။ အဲဒါနဲ႔ ဒီမွာ ဘာလုပ္ၾကမလဲဆို စဥ္းစားလိုက္ေတာ့ ျမန္မာျပည္ကလည္း Open up ျဖစ္လာတဲ့အခ်ိန္နဲ႔ Opportunity ကလည္း ရွိလာတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္မွာ Team ကလည္း ရွိလာတယ္။ ေနာက္ ကၽြန္ေတာ့္ကို Start up လုပ္ေပးမယ့္ Investor တစ္ေယာက္ကလည္း ရွိလာတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီ့ ၂၀၁၃ခုနစ္ ဧၿပီလမွာ ကၽြန္ေတာ္ျပန္လာၿပီး က်န္တဲ့ Co-Founder သံုးေယာက္နဲ႔ Nexlabs ကို စျဖစ္ခဲ့တယ္။

Entrepreneur တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ အႀကီးမားဆံုးစိန္ေခၚမႈေတြဆိုရင္ ဘာေတြျဖစ္မလဲ။

ကၽြန္ေတာ္ႀကီးလာတာကလည္း Digital၊ Technical Background နဲ႔ပဲ ႀကီးလာတယ္။ ယူတဲ့ဘြဲ႕ေတြ အားလံုးကလည္း Computer Sciences နဲ႔ Technical ေတြပဲျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္မွာ အားနည္းသြားလဲဆိုရင္ လူ Management တို႔၊ ေငြ Management တို႔ ေနာက္ၿပီး အဓိကေတာ့ ပိုက္ဆံ Management ပိုင္းမွာ ေတာ္ေတာ္အားနည္းေတာ့ ပထမ ႏွစ္ႏွစ္မွာ အခက္အခဲႀကံဳခဲ့ရတယ္။ ဘယ္လိုျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ဒါေတြဂရုမစိုက္မိခဲ့တဲ့အခါက်ေတာ့ ႏွစ္ႏွစ္ေနမွ ပထမႏွစ္ႏွစ္က ကိစၥေတြကို ျပန္လုပ္ရေတာ့ မွတ္မိတဲ့ဟာေတြေရာ၊ မမွတ္မိတဲ့ဟာေတြေရာ၊ ပိုက္ဆံေတြ၀င္တာထြက္တာေတြ ဘယ္နားေရာက္ေနမွန္းမသိတာေတြေရာ ျဖစ္တာေပါ့။ ဒုတိယတစ္ခ်က္ကေတာ့ လူျပႆနာေပါ့။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ Talent ရွာရတာခက္တယ္။ ရလာရင္လည္း Keep လုပ္ထားရတာ ခက္တယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ Talent ရွာလိုက္၊ ေပ်ာက္သြားလိုက္နဲ႔ ဒီျပႆနာကေတာ့ လြန္ခဲ့တဲ့ ေျခာက္ႏွစ္ကေန အခုအထိကို ရွိေနတုန္းပါပဲ။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ Convenience ကိစၥေတြေပါ့။ တျခားႏိုင္ငံမွာ Company လုပ္ရင္ စဥ္းစားစရာမလိုတဲ့ကိစၥေတြပါ။ မီးကိစၥ၊ ေရကိစၥ၊ အင္တာနက္ကိစၥ၊ ရံုးခန္းကိစၥ။ ဒါေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက်ေတာ့ မစဥ္းစားလို႔မရဘူး။ ေနာက္ဆံုး ရံုးခန္းသန္႔ရွင္းေရး၊ အိမ္သာသန္႔ရွင္းေရးကအစေပါ့။ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္လည္း လုပ္ရသလို၊ ဘယ္လိုေျဖရွင္းရမလဲဆိုၿပီးလည္း စဥ္းစားရတယ္။

Entrepreneur ျဖစ္ရတာ မေကာင္းဘူးလို႔ ျမင္မိတဲ့အခ်က္ေရာ ရွိလား။

လုပ္ခ်င္တာေတြကိုပဲ လုပ္ရတာမဟုတ္ဘဲ မလုပ္ခ်င္တာေတြကိုပါ လုပ္ရတာက Entrepreneur တစ္ေယာက္ရဲ႕ အႀကီးမားဆံုး တစ္စိတ္တစ္ေဒသပါပဲ။ Personal Sacrifice ေပါ့။ Excel Sheet ေတြနဲ႔ ပိုက္ဆံတြက္ရတဲ့ကိစၥကို ကၽြန္ေတာ္ဆို မႀကိဳက္ဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း Entrepreneur တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ မလုပ္မေနရ ရွိရမယ့္ Skill တစ္ခုအေနနဲ႔ လုပ္ခဲ့ရတယ္။ Stress Level က မ်ားတယ္။ ေနာက္ၿပီးရင္ အတက္အက် အရမ္းျမန္တယ္။ Roller Coaster လိုပဲ တစ္ခ်ိန္လံုးျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ မိသားစုရွိတဲ့သူေတြ၊ Relationship ရွိတဲ့သူေတြမွာ ထိခိုက္မႈေတြ အရမ္းမ်ားတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ ဥပမာဆိုရင္ ရံုးမွာ တစ္ေနကုန္ရံုးတက္လာတယ္။ ည ဆယ္နာရီေလာက္ ကၽြန္ေတာ္အိမ္ျပန္ေရာက္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ အမ်ိဳးသမီးက စကားလာေျပာတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္ ျပန္မေျဖႏိုင္ဘူး။ စဥ္းလည္းမစဥ္းစားႏုိင္ဘူး။ အဓိက ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ ေခါင္းထဲမွာ အကုန္ရပ္လိုက္ၿပီးေတာ့ နားဖို႔ပဲရွိတဲ့ဟာမ်ိဳးေပါ့။

ဒါေတြက်ေတာ့ Journal ေတြ၊ Magazine ေတြမွာ မေတြ႕ရတဲ့ Story ေတြေပါ့။ ဟိုမွာကေတာ့ ေအာင္ျမင္တဲ့အေၾကာင္းေတြပဲမ်ားတယ္။  ေအာင္ျမင္မႈေနာက္ကြယ္မွာ ေပးလိုက္ရတဲ့ Sacrifice ေတြကလည္း မ်ားတယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္ Share ခ်င္တဲ့ကိစၥတစ္ခုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Nexlabs က ဘယ္လိုပံုစံ Talent ေတြကို မ်ားေသာအားျဖင့္ စုေဆာင္းေလ့ရွိလဲ။

တကယ္ေတာ့ ျဖစ္ခ်င္တဲ့စိတ္ရွိရင္ ရတာေပါ့။ ျဖစ္ခ်င္စိတ္မရွိတဲ့သူကို ဘာမွ သင္ေပးလို႔လဲမရဘူး။ ျဖစ္ခ်င္ရင္ေတာ့ သင္ေပးလို႔ရတယ္။ လမ္းျပေပးလို႔ရတယ္။ ၿပီးရင္ သူတို႔ ျဖစ္ခ်င္တာေတြကို ျဖစ္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔က Path way တစ္ခုအေနနဲ႔ လမ္းခင္းေပးလို႔ရတယ္။

ဒီေတာ့ Entrepreneur ျဖစ္ခ်င္ေနတဲ့သူေတြကိုေရာ ဘာေတြအႀကံေပးခ်င္ေသးလဲ။

Entrepreneurship က အခုေနာက္ပိုင္း Sexy ျဖစ္လာတယ္။ အဲဒီေတာ့ လုပ္ငန္းတကယ္လုပ္ခ်င္တဲ့သူေတြလည္း အရမ္းမ်ားလာတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူတိုင္း တကယ္လုပ္သင့္တာလားဆိုရင္ အဲဒီလိုလည္း မဟုတ္ျပန္ဘူး။ လုပ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ စလိုက္။ မစၾကည့္ဘဲနဲ႔ေတာ့ ဒါကို ကိုယ္ေတြ တကယ္လုပ္ခ်င္လား၊ မလုပ္ခ်င္လားဆိုတာကို သိလာမွာမဟုတ္ဘူး။ ငယ္ရြယ္တဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္ငန္းစတာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုရင္ အသက္ႀကီးလာေလေလ Responsibility မ်ားလာေလေလ၊ Knowledge မ်ားလာေလေလ ရူးရူးမိုက္မိုက္စလို႔မရေတာ့ေလပဲ။ ဒီေတာ့ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္မွာ ေစာေစာစီးစီးစထားမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ လိုခ်င္လား၊ မလိုခ်င္လားကိုလည္း ေစာေစာသိႏုိင္မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ အဓိက အေရးအႀကီးဆံုးကေတာ့ စဖို႔ပဲ။

Photo Credit : Nexlabs

Moethaesay (Akhayar)

wwwd.akhayar.com