ကမၻာ႔နာမည္အေၾကာ္ၾကားဆုံးစာရင္းထဲမွာ Facebook ရဲ႕ CEO Mark Zuckerberg လည္းအပါအ၀င္ျဖစ္ပါတယ္။ Mark ဟာ သူစာသင္ၾကားခဲ့တဲ့ Harvard ရဲ႕အိပ္ခန္းေဆာင္ကုိစြန္႕ခြာ ျပီးေနာက္ Facebook ကုိတည္ေထာင္ျပီးခဲ့ျပီး လက္ရွိခ်ိန္မွာေတာ့ အသုံးျပဳသူေပါင္း ၂ဘီလီယံ ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။  အခုခ်ိန္မွာေတာ့ Facebook ဟာ ကမၻာအႏွံ႔မွာ အသုံးျပဳသူေပါင္းအမ်ားအျပားရွိေနျပီး တျခည္းနည္းလမ္း ေတြနဲ႕လည္း တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္ ဆက္သြယ္အသုံးျပဳႏုိင္ေအာင္လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိပါတယ္။

လက္္ရွိအခ်ိန္မွာ Mark ဟာ ေဒၚလာ ၆၃ဘီလီယံ အသားတင္၀င္ေငြ ရွိျပီး Amazon CEO Jeff Bezos ၊ Bill Gates နဲ႕ Warren Buffet တုိ႔ရဲ႕ေနာက္မွာ ပဥၥမေျမာက္ အခ်မ္းသာဆုံးအျဖစ္ရွိေနပါတယ္။

Facebook CEO Mark Zuckerberg ရဲ႕ ဘ၀အစိတ္အပုိင္း ပုံရိပ္တစ္ခ်ဳိ႕ကုိ အခရာ ပရိတ္သတ္ေတြ အတြက္ေဖာ္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။

Mark ဟာ အသက္၁၂ ႏွစ္အရြယ္မွာ Zucknet လုိ႔ေခၚတဲ့ Atari Basic ကုိအသုံးျပဳထားတဲ့ Messaging Program တစ္ခုကုိ ဖန္တီးခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူ႕သူငယ္ခ်င္းေတြအတြက္ ကြန္ပ်ဴတာဂိမ္း ကုဒ္ကုိလည္း ေရးခဲ့ပါေသးတယ္။

Mark ဟာ အထက္တန္းေက်ာင္းကုိ New Hampshire ရဲ႕နာမည္ၾကီး Phillips Exeter Academy မွာတက္ခဲ့တာပါ။ သူဟာ ေက်ာင္းတက္ေနစဥ္ ကာလတုန္းက လည္း Music Streaming Platform တစ္ခုကုိ ဖန္တီးခဲ့ပါေသးတယ္။ သူတည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ဒီ Platform ကုိ နာမည္ၾကီးနည္းပညာ ကုမၸဏီ ေတြျဖစ္တဲ့ Microsoft နဲ႕ AOL က စိတ္၀င္စားဖြယ္ျပခဲ့ပါတယ္။ သူဟာ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္တုန္းက အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ကမ္းလွမ္းခဲ့တာေတြကုိ ျငင္းပယ္ခဲ့ပါတယ္။

သူဟာကြန္ပ်ဴတာ မွာေတာ္သလုိ “The Odyssey”  လိုမ်ိဳး Classics ေတြကိုလည္းႏွစ္သက္တဲ့သူတစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ အျပင္  အထက္တန္းေက်ာင္းရဲ႕ “ Fencing Team” အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ တစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

2002 မွာ ေတာ့ Mark ဟာ Harvard တကၠသုိလ္မွာစတင္တက္ေရာက္ခဲ့ျပီးေတာ့ အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ Developer တစ္ေယာက္အျဖစ္ နာမည္ၾကီးခဲ့ပါတယ္။ သူထြင္ခဲ့တဲ့ “Face Mash” ကေတာ့ ေက်ာင္းမွာ ေတာ္ေတာ္ေလး ထိေရာက္ခဲ့ျပီး ေက်ာင္းစီမံခန္႕ခြဲေရးရဲ႕ ID ေတြကုိ Hack ျပီး အတန္းေဖာ္ေတြရဲ႕ ရုပ္ပုံေတြကုိ အသုံးျပဳခဲဲ့ပါတယ္။ “Face Mash “ ကုိထြင္ျပီးျပီးခ်င္း Website ေပၚတင္ခဲ့တဲ့ ပထမေလးနာရီအတြင္းမွာပဲ Page Views ၂၂,၀၀၀ ခန္႕ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းရဲ႕နည္းပညာလုံျခဳံေရး အရာရွိေတြ သိျပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ သူ႕ Website ကုိ ျပန္ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ျပီး Mark ကုိလည္း Copyright နဲ႕လုံျခဳံေရးအတြက္ ေက်ာင္းက သတိေပးျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။

ဒုတိယႏွစ္တက္တဲ့အခ်ိန္မွာ “The Facebook” ကုိ အခန္းေဖာ္သူငယ္ခ်င္းတစ္ခ်ဳိ႔နဲ႕ စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ျပီး ဒီအလုပ္ကုိ အာရုံစုိက္ႏုိင္ဖုိ႕အတြက္ ေက်ာင္းထြက္ခဲ့ပါတယ္။

Mark ဟာလူငယ္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့အျပင္ သူလုပ္ခ်င္တာကုိ ဂရုမစုိက္ပဲ တစ္စုိက္မတ္မတ္နဲ႕လုပ္တတ္တဲ့သူဆုိတာ ကုိ အေစာပုိင္း Facebook တည္ေထာင္တုန္းက သူ႕ရဲ႕လိပ္စာကဒ္ကုိ ၾကည့္ရႈ ရုံနဲ႕ သိႏုိင္ပါတယ္။

နည္းပညာေလာကမွာ နာမည္ၾကီးတဲ့ CEO အမ်ားစုဟာ သူတုိ႔ရဲ႕ဇာတ္ေၾကာင္းကုိ ရုပ္ရွင္ပိတ္ကားအေပၚမွာ ခ်ျပတယ္ဆုိတာ ရွားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Mark ကေတာ့ ၂၀၁၀ မွာ “The Social Network” လုိ႔အမည္ရတဲ့ Facebook ကုိတည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ သူ႔အေၾကာင္းရုိက္ကူးထားတဲ့ ဇာတ္ကားကုိ ပိတ္ကားေပၚခ်ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒီကားဟာ အကယ္ဒမီဆုအျဖစ္ ၈ၾကိမ္ခန္႕ နာမည္စာရင္းတင္သြင္းျခင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဇာတ္လမ္းမွာပါ၀င္တဲ့ Mark ရဲ႕တစ္ခ်ဳိ႕ အခ်က္အလက္ေတြဟာ မမွန္ကန္ေၾကာင္း ေျပာထားတယ္လုိ႕သိရပါတယ္။

လက္ရွိအခ်ိန္မ်ာ Facebook အသုံးျပဳသူေပါင္း ကမၻာအႏွံ႔ ၂ဘီလီယံခန္႔ရွိျပီး ကုမၸဏီ ဟာ ႏွစ္စဥ္ ၃လတစ္ခါ တုိင္းမွာ ေၾကာ္ျငာေတြအတြက္ ဘီလီယံေပါင္းမ်ားစြာ ရရွိပါတယ္။၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေမလ ၁၈ရက္မွာ Facebook ကုိ Public မွာခ်ျပခဲ့ျပီး ေနာက္ အစမွာတင္ ေဒၚလာ ၁.၆ဘီလီယံထိ ျမင့္တက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ နည္းပညာကုမၸဏီေတြရဲ႕သမုိင္းမွာ အျမင့္မားဆုံးျဖစ္တယ္လုိ႕ သိရပါတယ္။

Facebook ကုိ Public မွာ တရား၀င္ခ်ျပျပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ Mark ဟာခ်စ္သူျဖစ္တဲ့ Chan နဲ႕လက္ထပ္ခဲ့ပါတယ္။ ခမ္းနားၾကီးၾကယ္စြာ က်င္းပခဲ့ျခင္းမရွိေပမယ့္ အံ့အားသင့္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ လက္ထပ္ပြဲ တစ္ခုျဖစ္တယ္လုိ႔ တက္ေရာက္ခဲ့သူေတြရဲ႕ ေျပာစကားအရသိရပါတယ္။ နာမည္ေက်ာ္ Green Day’s အဖြဲ႕သားေတြဟာ Mark ရဲ႕ မဂၤလာပြဲမွာ ပါ၀င္တင္ဆက္ခဲ့ပါေသးတယ္။

Mark ဟာ တရုတ္ဘာသာစကားကုိ သင္ယူခဲ့ျပီး မိနစ္ ၃၀စာ ဘာသာစကား အေမးအေျဖက႑ ကုိစီစဥ္ျပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၁၄မွာေတာ့ သူ႕ရဲ႕ Mandarin စကားေျပာဟာ သိသိသာသာ ေကာင္းမြန္လာခဲ့တယ္လုိ႔သိရပါတယ္။၂၀၁၅ မွာေတာ့ Mark နဲ႕ Chan တုိ႕ဟာ သမီးေလးတစ္ေယာက္ေမြးဖြားခဲ့ျပီး နာမည္ကုိ Max လုိ႕အမည္ေပးခဲ့ပါတယ္။ “ ကြ်န္ေတာ့္မိသားစု ေသးေသးေလးမွာ သမီးေလးေမြးတာဟာ အရမ္းေပ်ာ္ရႊင္ဖုိ႕ေကာင္းပါတယ္” လုိ႔ Mark ဟာ သူ႔ရဲ႕ Facebook မွာေရးသားခဲ့ပါတယ္။

Mark ဟာခ်မ္းသာတဲ့သူတစ္ေယာက္ျဖစ္ေပမယ့္ အဲဒါနဲ႕ပတ္သတ္ျပီး ထင္ေပၚေအာင္ေနတဲ့သူတစ္ေယာက္မဟုတ္ပါဘူး။ နာမည္ၾကီး CEO တစ္ေယာက္ျဖစ္ေပမယ့္ သူ႔၀တ္စားဆင္ယင္မႈကေတာ့ ေခါင္းစြပ္အေႏြးထည္ ဒါမွမဟုတ္ တီရွပ္ နဲ႕ ဂ်င္းေဘာင္းဘီကုိသာ အျမဲ၀တ္ဆင္ တဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

သူေမာင္းတဲ့ ကားအမ်ဳိးအစားကေတာ့ ေဒၚလာ ၃ေသာင္းတန္ အနက္ေရာင္ Volkswagen GTI အမ်ဳိးအစားျဖစ္ျပီး အဲ့ဒီကား အျပင္ Acura TSX ကုိလည္းပုိင္ဆုိင္ပါေသးတယ္။ မၾကာေသးခင္က သိရတဲ့သတင္းအရ Pagani Huayra Supercar ကုိ ေဒၚလာ ၁.၃မီလီယံ နဲ႕၀ယ္ယူလုိက္တယ္ လုိ႔သိရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္သူဟာ ပရဟိတ လုပ္ငန္းလုပ္ရတာကုိ နွစ္သက္သူတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။

Mark ဟာ Facebook  အျပင္တျခား သူ၀ယ္ယူထားတဲ့ နည္းပညာကုမၸဏီေတြျဖစ္တဲ့ Instagram မွာ ေဒၚလာ ၁ဘီလီယံ ၊ WhatsApp မွာ  ေဒၚလာ ၁၉ဘီလီယံ နဲ႕ Oculus မွာ  ေဒၚလာ ၂ဘီလီယံ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၃ မွာ Snapchat ကုိ၀ယ္ဖုိ႔အတြက္ ၾကဳိးပမ္းခဲ့ေပမယ့္ CEO Evan Spiegel က ေရာင္းခ်ျခင္းမရွိခဲ့ပါဘူး။

Mark ဟာ သူ႕ကုိယ္သူ ႏွစ္တုိင္း စိန္ေခၚမႈျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ တစ္ႏွစ္မွာေတာ့ သူဟာ အသားေတြခ်ည္းပဲစားျပီး သူ႕ကုိယ္သူသတ္ေသမလုိျဖစ္သြားပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္မွာေတာ့ သူဟာ စုစုေပါင္း ၃၆၅မုိင္ ထိေျပးႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။

၂၀၁၇ အတြက္ Mark ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အေမရိက ရဲ႕ျပည္နယ္တုိင္းကုိအလည္အပတ္ အျဖစ္သြားဖုိ႕ပါပဲ။ သူ႔ရဲ႕ခရီးတစ္ေထာက္ ရပ္နားရာေနရာတုိင္းမွာ ျပည္သူေတြနဲ႕ေတြ႕ဆုံမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာလုိ႔လဲ ဆုိေတာ့ တစ္ေန႕မွာ Mark ဟာ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္ဖုိ႕အတြက္ျဖစ္တယ္လုိ႔သိရပါတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာေတာ့ Mark ဟာဒီအေၾကာင္းကုိ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ျငင္းဆုိထားပါတယ္။

May 2017 မွာေတာ့ Harvard ကုိျပန္လည္ေရာက္ရွိခဲ့ျပီး ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ေဒါက္တာဘြဲ႕ကုိရယူႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အသက္အငယ္ဆုံး Speaker အျဖစ္မွတ္တမ္း၀င္ခဲ့ပါတယ္။

Mark ရဲ႕မိန္႕ခြန္းမွာေျပာၾကားသြားတာေတြကေတာ့ စိတ္အားထက္သန္စရာေကာင္းလွပါတယ္။ သူဟာႏုိင္ငံေရးမွာ အေရးပါတဲ့  ရာသီဥတု အေျပာင္းအလဲ ၊ Universal Basic Income ၊ Criminal Justice Reform နဲ႕ Modernizing Democracy စတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေတြကုိ ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

Mark ဟာ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း Developer Conference ျပဳလုပ္ျပီး ကုမၸဏီရဲ႕ တုိးတက္မႈလမ္းေၾကာင္းနဲ႕ ေရွ႕ဆက္မယ့္လမ္းေၾကာင္းကုိ ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။ ဒီ Conference ကုိ စိတ္ပါ၀င္စားသူေတြဟာႏွစ္စဥ္ ေထာင္နဲ႕ခ်ီျပီးတက္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။

Jan (Akhayar)

Ref: Business Insider