ပရိသတ္ႀကီး သိပါသလား။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္တုန္းက အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာ ပလတ္စတစ္အမိႈက္တန္ေပါင္း သန္း ၃၀  ထြက္တယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီၿပီး မေဆြးျမည့္ႏိုင္တဲ့ ဒီပလတ္စတစ္ေတြဟာ ဘယ္ကိုေရာက္ၿပီး ဘာေတြဘယ္လိုျဖစ္မလဲဆိုတာ မေတြးရဲစရာပါ။ ပင္လယ္သမုဒၵရာ၊ ေျမႀကီးေတြထဲက အေႏွာင့္အယွက္ႀကီးတစ္ခုအျဖစ္ ခပ္ၾကာၾကာရွိေနမယ္ဆုိတာေတာ့ မလြဲမေသြပါပဲ။

သဘာဝကေပးတဲ့ ေလလတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ကို ရွဴ၊ ေရသန္႔ေရခ်ိဳေလးေသာက္၊ သူ႔ရဲ႕အလွေတြအေပၚ ေကာင္းေကာင္းႀကီးဇိမ္ရစ္ၿပီးကာမွ ကိုယ္ေတြအလြယ္လမ္းလိုက္လို႔ ကမာၻႀကီးခမ်ာ တစ္ေန႔တစ္ျခား ယိုယြင္းတဲ့ဒဏ္ကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခံေနရအခ်ိန္မွာေတာ့ ကိုယ္ေတြဟာ သူ႔ကို လ်စ္လ်ဴရႈၿမဲ ရႈေနဆဲဆိုတာ သတိရမိပါသလား။

ဟိုတေလာက မြန္ျပည္နယ္မွာ ေရႀကီးတဲ့သတင္းေတြ ဂယက္ရိုက္ေနခ်ိန္ လူမႈကြန္ရက္မွာ တက္လာတဲ့ ပံုတစ္ပံုေတြ႔လိုက္ရပါတယ္။ ပံုကေတာ့ ႏုိင္ငံရပ္ျခားတစ္ခုရဲ႕ ကမ္းေျခမွာ မုန္တုိင္းတုိက္အၿပီး ေသာင္တင္က်န္ရစ္ေနတဲ့ အမိႈက္ပံုႀကီးပါ။ လူေတြက အမိႈက္ေတြ၊ မေဆြးျမည့္ႏုိင္တဲ့ ပလတ္စတစ္ေတြကို သံုးခ်င္တုိင္းသံုး၊ ပစ္ခ်င္တိုင္းပစ္ၿပီး အဲ့ဒီဟာကို ျပန္လာေပးတဲ့အခါ လက္မခံခ်င္ၾကပါဘူး။ သဘာဝႀကီးက လူေတြလို အသံထြက္ စကားမေျပာတတ္ေပမယ့္ သူနာက်င္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဒုကၡအႀကီးအက်ယ္ေတြ႔မွာ ကိုယ္ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ပလတ္စတစ္ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္းရဲ႕ ပထမဆံုးနည္းလမ္းက ေလွ်ာ့ခ်ပစ္တာပါ။ ဒီေတာ့ ပလတ္စတစ္ကို ကိုယ္ေတြဘယ္လိုေလွ်ာ့သံုးၾကမလဲ…

(၁) ပိုက္သံုးစဲြတာ ရပ္လိုက္ပါ

ခြက္တစ္ခုခု ဒါမွမဟုတ္ရင္ ပုလင္းနဲ႔ထည့္လာေပးမယ့္ ေသာက္စရာေတြကို သီးသန္႔ပိုက္တပ္ၿပီး မေသာက္လည္း ရပါတယ္္။ အကယ္လို႔ ေမႊစရာရွိတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ဇြန္းတစ္ခုခုအသံုးျပဳၿပီး ေမႊလို႔ရပါတယ္။ မျဖစ္မေန ပိုက္သံုးရမယ္ဆိုရင္ေတာင္ ပလတ္စတစ္အစားထိုး  စတီးပိုက္၊ ဝါးပိုက္ေတြ အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး ပလတ္စတစ္ပိုက္သံုးစြဲမယ့္သူမရွိရင္ ပိုက္ေပးမယ့္ဆိုင္ေတြလည္း ရွိမွာမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။

(၂) ျပန္လည္သံုးစြဲလို႔ရတဲ႔ အိတ္မ်ိဳးပဲသံုးပါ

ပလတ္စတစ္အိတ္တစ္အိတ္က ပ်က္စီးဖို႔ ႏွစ္ (၁၀၀၀) ၾကာပါတယ္။ ျပန္လည္ေလ်ွာ္ဖြတ္ၿပီး သံုးစြဲလို႔ရတဲ႔ အိတ္မ်ိဳးဝယ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္တိုင္ျပဳလုပ္ၿပီးျဖစ္ျဖစ္ သံုးစြဲႏိုင္ပါတယ္။

(၃) အကုန္အက် သက္သာေစတဲ့ အခါခါျပန္သံုးလို႔ရတဲ့ အိတ္နဲ႔ဗူးေတြ

အစားအစာအေျခာက္အျခမ္းဝယ္တဲ႔အခ်ိန္မွာ ျပန္သံုးလို႔ရတဲ႔အိတ္နဲ႔ ဗူးေတြကိုသံုးတာက ပိုက္ဆံနဲ႔ မလိုအပ္တဲ႔ ထုပ္ပိုးမွႈကိုေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။

(၄) ျပန္လည္အသံုးျပဳႏုိင္တဲ့ ဗူးႏွင့္ ခြက္ကို မေမ့ပါနဲ႔

အေအးနဲ႔ အေဖ်ာ္ယမကာေတြေသာက္သံုးတဲ့အခါမွာ ျပန္သံုးရတဲ့ ဗူးနဲ႔ ခြက္ေတြကို အစားထိုး သံုးႏုိင္ပါေသးတယ္။ ေန႔လည္စာကိုလည္း တစ္ခါသံုးဗူးေတြနဲ႔စားတာထက္စာရင္ ျပန္လည္ေဆးေၾကာအသံုးျပဳလို႔ရတဲ့ ဗူးေတြနဲ႔ထည့္ၿပီး စားေပးမယ္ဆိုရင္ ပလတ္စတစ္ေလွွ်ာ့ခ်မွႈအတြက္ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။

(၅) ပါဆယ္ဆြဲခ်င္တယ္ဆိုရင္ ထည္႔ဖို႔ဗူးယူလာပါ

စားေသာက္ဆိုင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ပါဆယ္ပြဲေတြအတြက္ေဖာ့ဗူးကိုအသံုးမ်ားပါတယ္။ အဲ႔ဒါေၾကာင့္ ကုိယ္တိုင္ဗူးေလးယူသြားရင္ပိုအဆင္ေျပပါလိမ္႔မယ္။

(၆) ပလတ္စတစ္နဲ႔ မထုပ္ခုိင္းပါနဲ႔ေတာ့

အိမ္သံုးပစၥည္းအမ်ားစုက ပလတ္စတစ္ျဖစ္ေနတာကို တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေလွ်ာ့ခ်သင့္ပါတယ္။ စားေသာက္ဆိုင္ေတြကိုလည္း ပလတ္စတစ္နဲ႔ မထုပ္ခိုင္းပါနဲ႔။

(၇) ကေလးေသးခံကိုေျပာင္းသံုးပါ

EPA ရဲ႕ တြက္ခ်က္မွႈအရ US မွာႏွစ္စဥ္ႏွစ္တို္င္း ကေလးေသးခံ ေပါင္ ၇.၆သန္း စြန္႔ပစ္ေနပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးေသးခံကို အဝတ္နဲ႔ ေျပာင္းသံုးေပးတာက ပိုက္ဆံသက္သာေစၿပီး ကာဗြန္ေလ်ွာ့ခ်ရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။

(၈) အသင့္ေဖ်ာ္ရည္အဆီေတြကို ေရွာင္ဝယ္ပါ

အသီးေဖ်ာ္ရည္ေသာက္ခ်င္ရင္ အသီးကိုတိုက္ရိုက္ေဖ်ာ္ေသာက္တာမ်ိဳးဒါမွမဟုတ္ အသီးခ်ည္းပဲ စားတာမ်ိဳးက ပိုၿပီးက်န္းမာေစတဲ့အျပင္ ပတ္ဝန္းက်င္အတြက္လည္းေကာင္းပါတယ္။

(၉) လဲလွယ္အသံုးျပဳလို႔ရတဲ႔ ဘလိတ္ဓားကိုအသံုးျပဳပါ

အသံုးျပဳၿပီးသား ဘလိတ္ဓားကိုလႊင့္ပစ္လို႔ ရတဲ႔ အမ်ိဳးအစားကိုသံုးတာထက္စာရင္ ျပန္လဲလွယ္အသံုးျပဳလို႔ရတဲ႔အမ်ိဳးအစားကိုအသံုးျပဳေပးျခင္းကလည္း ပလတ္စတစ္ေလွ်ာ႔ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ဒီထဲက တခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြက ပလတ္စတစ္ေတြ မရွိခဲ့တုန္းနဲ႔ အခုခ်ိန္လိုမ်ိဳး ပလတ္စတစ္သံုးႏႈန္းမတြင္က်ယ္တုန္းက အသံုးျပဳခဲ့ၾကတဲ့နည္းေတြပါ။ အရင္အခ်ိန္ေတြတုန္းကေတာင္ ပလတ္စတစ္နဲ႔ကင္းကင္းေနခဲ့ဖူးတဲ့ လူ႔ပတ္ဝန္းက်င္ရွိခဲ့ရင္ အခုခ်ိန္မွာလည္း ပလတ္စတစ္နဲ႔ကင္းကြာလို႔ရပါတယ္။ တစ္ေယာက္တစ္လက္နဲ႔ ႀကိဳးစားၿပီး အားလံုးၿပိဳင္တူပါဝင္ရင္ အနာအဆာေတြနဲ႔ ကမာၻႀကီးကို ကယ္တင္ႏုိင္ပါေသးတယ္။

Photo Credit

NSC

www.akhayar.com