အဂၤလိပ္တို႔က ကိုလိုနီတို႔ရဲ႕ထံုးစံအတုိင္းပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေသြးခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ (Divide and Rule) နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ ေနာက္ဆံုးမျဖစ္မေန လြတ္လပ္ေရးေပးရမည့္ အေျခအေနေရာက္သည့္အခ်ိန္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေတာင္တန္း၊ ျပည္မခြဲျခားၿပီး ျပည္မကိုသာလြတ္လပ္ေရးေပးခ်င္သည္။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္သာ မရွိခဲ့ရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံသည္ ေတာင္တန္းႏွင့္ျပည္မဆိုၿပီး ႏွစ္ပိုင္းကြဲသြားမည္ျဖစ္သည္။

ပင္လံုစာခ်ဳပ္ဘာလို႔လိုအပ္တာလဲ

ဒုတိယကမၻာစစ္မျဖစ္မီက အဂၤလိပ္အစုိးရက ျပည္မကို ၁၉၃၅-ခုႏွစ္ ဗမာႏိုင္ငံအစိုးရအက္ဥပေဒအရ အုပ္ခ်ဳပ္ၿပီး ေတာင္တန္းေဒသကိုေတာ့ ဘုရင္ခံကတုိက္ရိုက္အုပ္ခ်ဳပ္သည္။ စစ္ၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ အဂၤလိပ္ဘုရင္ခံ ေဒၚမန္စမစ္၏ စကၠဴျဖဴစာတမ္း (Burma Statement of Policy by H.M.G, 1945) အရ ေတာင္တန္းေဒသကို စစ္မျဖစ္မီကအတိုင္း ဘုရင္ခံ၏လက္ေအာက္ခံအျဖစ္ထားရွိကာ ေတာင္တန္းေဒသက ျပည္မႏွင့္ပူးေပါင္းလိုသည္ဟု ေတာင္းဆိုသည့္အခ်ိန္အထိ ဘုရင္ခံကသာအုပ္ခ်ဳပ္မည္ဟု ဆိုသည္။  ထိုအခါ ျပည္မႏွင့္ေတာင္တန္းေဒသ တစ္ၿပိဳင္နက္လြတ္လပ္ေရးရယူဖို႔အတြက္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆို ရန္ လိုအပ္လာပါသည္။

ပထမပင္လံုအစည္းအေဝး

ပထမ ပင္လံုအစည္းအေဝး ပထမပင္လံု အစည္းအေ၀းကို ၁၉၄၆ ခုႏႇစ္ မတ္လ ၁ မႇ ၁၂ အထိက်င္းပခဲ့ၿပီး ထိုအခ်ိန္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ရခိုင္ဖက္တြင္အေရးကိစၥရွိေန၍ ဖဆပလ ကိုယ္စားလႇယ္အျဖစ္ သခင္ႏု၊ ဦးဘဂ်မ္းႏႇင့္မန္းဘခိုင္တို႔က တက္ေရာက္သည္။သို႔ေသာ္ ထုိညီလာခံတြင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္မွ် မခ်ႏိုင္ခဲ့ဘဲ ေဆြးေႏြးရံု အျမင္ခ်င္းဖယ္လွယ္ရံုသာရွိခဲ့သည္။ ထိုပထမပင္လံု အစည္းအေဝးသည္ ေဆြးေႏြးပြဲသက္သက္သာျဖစ္ခဲ့သည္။

ဘာေၾကာင့္ပင္လံုစာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ရတာလဲ

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံလြတ္လပ္ေရးအတြက္  ၿဗိတိသွ်အစုိးရႏွင့္ ေဆြးေႏြးရာတြင္ ျမန္မာျပည္ကို လြတ္လပ္ေရးေပးလွ်င္ ရွမ္းျပည္နယ္အပါအဝင္ ေတာင္တန္းေဒသေတြကိုပါ လြတ္လပ္ေရးေပးဖို႔ေတာင္းဆိုသည္။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ရွမ္းေစာ္ဘြားမ်ားက မိုင္းရယ္တြင္ စည္းေဝးၿပီး အဂၤလိပ္အစိုးရထံ ေၾကးနန္းပို႔လိုက္သည္။ “ေအာင္ဆန္းဟာ ငါတို႔ကိုယ္စားလွယ္မဟုတ္။ ရွမ္းျပည္အတြက္ ဘာမွေျပာခြင့္မရွိ၊ ရွမ္းျပည္ကိစၥေဆြးေႏြးလိုလွ်င္ ငါတုိ႔ကိုဖိတ္ပါ။” ဟူ၍ ေၾကးနန္းပို႔လုိက္သည္။သုိ႔ေသာ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကိုေထာက္ခံေသာလူငယ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ေတာင္ႀကီးနွင့္တကြ နီးစပ္ရာလက္လွမ္းမီရာၿမိဳ႕အခ်ိဳ႕တြင္ ဆႏၵျပၾကၿပီး ေထာက္ခံေၾကာင္းေၾကးနန္းျပန္႔ပို႔သည္။ ဤသို႔ျဖင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ကို ေထာက္ခံသူႏွင့္ကန္႔ကြက္သူဟူ၍ ႏွစ္မ်ိဳးေပၚလာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၿဗိတိသွ်နန္ရင္းဝန္ အက္တလီ က “မၾကာမီက်င္းပမည့္ ပင္လံုအစည္းအေဝးတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တို႔ႏွင့္ ေတာင္တန္းေဒသကုိယ္စားလွယ္မ်ားေဆြးေႏြးၾကပါ။ ယင္းကဲ့သို႔ ေဆြေႏြးညွိႏိႈင္း၍ ရရွိလာေသာသေဘာတူညီခ်က္ကို ၿဗိတိသွ်အစိုးရက လက္ခံပါမည္” ဟုသေဘာတူလုိက္သည္။

 ဒုတိယ ပင္လံုအစည္းအေဝး

ဒုတိယပင္လံုအစည္းအေဝးတြင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ပါဝင္ေသာျပည္မမွအဖြဲ႕ႏွင့္ ေတာင္တန္းေဒသအသီးသီးမွ ေစာ္ဘြားႏွင့္ကိုယ္စားလွယ္ေတာ္မ်ား အျပန္ျပန္အလွန္လွန္ေဆြးေႏြးၾကသည္။ ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြားႀကီး စပ္ေရႊသုိက္ကအခ်က္သံုးခ်က္က္ို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေတာင္းဆိုသည္။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္၍မရ၊ ေဆြးေႏြးပြဲကို ရပ္လုိက္ရသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္သည္ ရန္ကုန္ကိုျပန္ရန္အတြက္ ေလယာဥ္ကိုပင္ စီစဥ္ခိုင္းလိုက္ၿပီျဖစ္သည္။ ပင္လံုရြာကေလးလည္း လႈပ္လႈပ္ရွားရွား ျဖစ္သြားသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ အားလံုးညိွႏႈိင္းလို႔ရသြားၿပီး ၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ ပင္လံုစာခ်ဳပ္ကိုခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ခဲ့သည္။ ယင္းသို႔ တစ္ျပည္ေထာင္လုံးရွိ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစုံ၏ ေသြးစည္းညီၫြတ္မႈကို ျပသႏိုင္ခဲ့ေသာ ထိုေန႔ကို ‘‘ျပည္ေထာင္စုေန႔’’ဟူ၍ ေခၚေဝၚသမုတ္ခဲ့သည္မွာ ယေန႔အထိ ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ပင္လံုစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုခဲ့ေသာေန႔ကို ျပည္ေထာင္စုေန႔အျဖစ္ ႏိုင္ငံေတာ္မွတရားဝင္သတ္မွတ္ခဲ့သည္။

၁၉၄၇၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္  ပင္လံုသေဘာ တူစာခ်ဳပ္ကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းအပါအဝင္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ ၂၂ ဦး လက္မႇတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။ ပင္လံုစာခ်ဳပ္တြင္ လက္မႇတ္ေရးထိုးခဲ့ေသာ ေခါင္းေဆာင္ (၂၃)ဦးမႇာ-

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း (ျမန္မာျပည္ေခါင္းေဆာင္)
စ၀္ခြန္ပန္းစိန္ (ေတာင္ပိုင္းေစာ္ဘြား)
စ၀္ေရႊသိုက္ (ေညာင္ေရႊေစာ္ဘြား)
စ၀္ဟုန္ဖ (ေျမာက္ပိုင္းသိႏၷီေစာ္ဘြား)
စ၀္ႏြံ (လဲခ်ားေစာ္ဘြား)
စ၀္စံထြန္း (မိုင္းပြန္ေစာ္ဘြား)
ခြန္ဖုန္း (ေျမာက္ပိုင္းသိႏၷီ လူထုကိုယ္စားလႇယ္)
စ၀္ထြန္းေအး (သာမိုင္းခမ္းေစာ္ဘြား)
ဦးတင္ေအး (ေတာင္ႀကီးလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးၾကာပု (သီေပါလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
စ၀္ယိင္ဖ (သီေပါလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဆမားဒူ၀ါဆင္၀ါေနာင္ (ျမစ္ႀကီးနားကခ်င္ကိုယ္စား လႇယ္)
ဒူ၀ါေဇာ္ရစ္ (ျမစ္ႀကီးနားကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးခြန္ထီး (ပင္လံုလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးထြန္းျမင္႕ (ေမာက္မယ္လူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးခြန္ေစာ (ပင္းတယလူထုကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးျဖဴ (ဆီဆိုင္ေစာ္ဘြားကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးဒိန္ရတန္ (ဗန္းေမာ္ကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဒူ၀ါးေဇာ္လြန္း (ဗန္းေမာ္ကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးလဘန္းဂေရာင္ (ဗန္းေမာ္ကခ်င္ကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးလူမုန္း (ဖလမ္းခ်င္းကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးေသာင္ဇာခုတ္ (တီးတိန္ခ်င္းကိုယ္စားလႇယ္)
ဦးကီယိုမာန္ (ဟားခါးခ်င္းကိုယ္စားလႇယ္)  တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ကိုးကား။ ငါတို႕ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဘာလုပ္ခဲ့သလဲ(ဦးပုေလး)၊ ပင္လံုစစ္တမ္း(ဦးအုန္းေဖ)၊ ကိုယ္ေတြ႔ပင္လံု (ဦးေဖခင္)

ဓာတ္ပုံ။ Ministry of Information

မင္းသုခ (အခရာ)