အခရာ ပရိတ္သတ္တို႔ေရ ဒီေန႔ ၂၀၁၇ မတ္လ ၈ ရက္ေန႔မွာေတာ့ Google ဟာ International Women’s Day ကို ဂုဏ္ျပဳတဲ့အေနနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ Doodle Features မွာ ႏုိင္ငံတကာက ထူးျခားတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၁၃ ဦးရဲ႕ ပံုေတြနဲ႔ တန္ဆာဆင္ျပီး ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔တင္ထားတဲ့ Slideshow မွာေတာ့ အဘြားအိုၾကီးဟာ သူမရဲ႕ ေျမးမေလးကို စိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းတဲ့ အိပ္ယာဝင္ပံုျပင္တစ္ပုဒ္ကို ေျပာျပေနတဲ့ ဟန္ သရုပ္ေဖာ္ထားပါတယ္။ ဒီပံုျပင္ထဲမွာေတာ့ ျပီးခဲ့တဲ့ ရာစုႏွစ္ေတြအတြင္းမွာ ကမၻာတစ္လႊားက မွတ္မွတ္ထင္ထင္က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၁၃ ဦးအေၾကာင္းကို ညႊန္းဖြဲ႕ထားပါတယ္။ သူတို႔ဟာ ဘယ္သူေတြလဲ ဘာေၾကာင့္သူတို႔ကို Google Doodle မွာ ေဖာ္ျပဂုဏ္ျပဳထားရပါသလဲဆိုတာ ေလ့လာၾကည့္လို႔ရေအာင္ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

Ida Wells

၁၈၆၂ ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ Ida B. Wells ဟာ အေမရိကန္ လူမည္းအမ်ိဳးသမီး သတင္းစာဆရာမ၊ မဲေပးခြင့္ နဲ႔ အရပ္ဘက္ လူ႕အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သူမရဲ႕ ျပင္းထန္ထိေရာက္တဲ့ ေရးသားေျပာဆိုမႈေတြဟာ လူမ်ိဳးေရးနဲ႔ အသားအေရာင္ခြဲျခားမႈေတြကို တုိက္ဖ်က္တြန္းလွန္ရာမွာ ထိေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ Ida Wells ဟာ သူမဘဝတစ္ေလွ်ာက္လံုး အေမရိကန္အမ်ိဳးသမီးထုအတြက္ တန္းတူညီမွ်တဲ့ အခြင့္အေရးေတြရရွိဖို႔ တုိက္ပြဲဝင္ခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။   ျပည္သူလူထုလြတ္လပ္ခြင့္ တိုးတက္ဖို႔ၾကိဳးပမ္းမႈေတြနဲ႔ သတင္းစာအတတ္ပညာပိုင္းဆုိင္ရာ အႏုိင္မခံအရံႈးမေပးစိတ္ဓာတ္ေတြေၾကာင့္ သူမကို Doodle မွာ ေဖာ္ျပဂုဏ္ျပဳရတာျဖစ္တယ္လို႔ Google က ဆိုပါတယ္။

Lotfia El Nadi

Lotfia El Nadi က ပထမဆံုးေသာ အီဂ်စ္အမ်ိဳးသမီး ေလယာဥ္မွဴးျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ ဖခင္ျဖစ္သူက ကန္႔ကြက္ေနမႈကို ဆန္႔က်င္ျပီး မိခင္ျဖစ္သူရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္မွာ ေလယာဥ္ေမာင္းသင္တန္းတက္ခဲ့ပါတယ္။ လအနည္းငယ္အၾကာျပီးေနာက္ သူမအသက္ ၂၆ ႏွစ္အရြယ္မွာ ေလယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ရျပီး ေလယာဥ္မွဴးျဖစ္လာပါတယ္။ ၁၉၃၃ ခုႏွစ္မွာ Lotfia El Nadi ဟာ ကိုင္ရိုကေန အလက္ဇန္းဒရီးယားကို ေလယာဥ္ပ်ံသန္း ေမာင္းႏွင္တဲ့ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီးျဖစ္လာခဲ့ျပီး အဲဒီေခတ္တုန္းကေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္တဲ့ အကြာအေဝးလို႔ဆိုပါတယ္။ သူမရဲ႕ “ေလယာဥ္ပ်ံေမာင္းျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းအရင္းက ကၽြန္မက လြပ္လပ္မႈကို ခ်စ္လို႔ေလ” ဆိုတဲ့ စကားကလည္း နာမည္ေက်ာ္ခဲ့ပါတယ္။ Google ကေတာ့ သူမရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဘယ္အရာကိုမဆို လုပ္ႏုိင္စြမ္းတယ္ဆိုတဲ့ သေကၤတျဖစ္တာေၾကာင့္ သူမကို ထည့္သြင္းဂုဏ္ျပဳခဲ့တာျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Frida Kahlo

မကၠဆီကို အမ်ိဳးသမီး Frida Kahlo ကို ၁၉၀၇ ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားျပီးေတာ့ ပန္းခ်ီဆရာမနဲ႔ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၆ ႏွစ္သမီးအရြယ္ကတည္းက ပိုလီယိုေရာဂါစြဲကပ္ခဲ့ျပီး ၁၈ ႏွစ္သမီးအရြယ္မွာေတာ့ ဘတ္စ္ကားမေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ သူမရဲ႕ခႏၶာကိုယ္က အရိုးအမ်ားအျပားက်ိဳးခဲ့ျပီး အိပ္ယာေပၚမွာပဲ လွဲေနရတဲ့ ဘဝကိုေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာ အိပ္ယာေပၚမွာလဲေနေပမယ့္ မိခင္ျဖစ္သူရဲ႕ အားေပးမႈနဲ႔ ပန္းခ်ီေရးဆြဲခဲ့ျပီး အမ်ိဳးသမီး၊ အလုပ္သမားနဲ႔ လက္တင္ႏြယ္ဖြားေတြအတြက္ တရားမွ်တမႈရရွိဖို႔ ပန္းခ်ီအႏုပညာနဲ႔ တုိက္ပြဲဝင္ခဲ့သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။  Frida Kahlo ဟာ ေျမာက္မ်ားလွစြာေသာ အမ်ိဳးသမီးေတြကို သူတို႔ရဲ႕ စိတ္အားထက္သန္မႈနဲ႔ ဘဝအေတြ႕အၾကံဳေတြကို ရဲဝံ့စြာထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုလာေအာင္ ခြန္အားေပးခဲ့သူျဖစ္တယ္လို႔ Google က ဂုဏ္ျပဳပါတယ္။

Lina Bo Bardi

စြန္႔ဦးတီထြင္ ေခတ္ေပၚ ဗိသုကာ Lina Bo Bardi ကို ၁၉၁၄ ခုႏွစ္မွာ အီတလီႏုိင္ငံမွာ ဖြားျမင္ေပမယ့္ သူမဘဝရဲ႕ အခ်ိန္အမ်ားစုကို ဘရာဇီးႏုိင္ငံမွာ ျဖတ္သန္းခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ São Paulo Museum of Art လိုမ်ိဳး ထင္ရွားျပီး အႏုပညာဆန္တဲ့ အေဆာက္အအံုအေျမာက္အမ်ားကို ဖန္တီးခဲ့သူပါ။ သူမဟာ ဗိသုကာပါရမီရွင္သာမကပဲ စာအုပ္ထုတ္ေဝသူ၊ ေက်ာင္းဆရာမနဲ႔ ႏုိင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူတစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

Olga Skorokhodova

Olga Skorokhodova ကေတာ့ အၾကားအာရံုနဲ႔ အျမင္အာရံု ခ်ဳိ႕တဲ့ သူေတြကို အကူအညီေပးႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြကို အထူးျပဳ ေလ့လာခဲ့တဲ့ ထင္ရွားတဲ့ ရုရွားအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၅ ႏွစ္အရြယ္မွာကတည္းက ဦးေႏွာက္အေျမွးေရာင္ ေရာဂါေၾကာင့္ အၾကားအာရံုနဲ႔ အျမင္အာရံု ခ်ိဳ႕ယြင္းခဲ့တဲ့သူမဟာ သူမလို အၾကားအာရံုနဲ႔ အျမင္အာရံု ခ်ဳိ႕တဲ့ သူေတြ ပညာသင္ၾကားႏုိင္ဖို႔ ၾကိဳးပမ္းခဲ့သူပါ။ Google ကေတာ့ သူမဟာ ကမၻာေပၚက အခက္အခဲေတြ႕ေနတဲ့ ဘဝမ်ားစြာ ေျပာင္းလဲလာဖို႔ သူမကိုယ္တုိင္ အရံႈးမေပးပဲ တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့သူလို႔ ညႊန္းဆိုပါတယ္။

Miriam Makeba

Miriam Makeba ကေတာ့ ေတာင္အာဖရိကက အမ်ိဳးသမီး အဆိုေတာ္ျဖစ္သလို လူထုအခြင့္အေရးအတြက္ တုိက္ပြဲဝင္သူလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သူမရဲ႕ ဂီတပါရမီေၾကာင့္ ေက်ာ္ၾကားလွေပမယ့္ ငယ္စဥ္က ခြဲျခားဆက္ဆံံခံရမႈေတြေၾကာင့္ သူမေအာင္ျမင္လာခ်ိန္မွာ လုထုအခြင့္အေရးအတြက္ တုိက္ပြဲဝင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။

Sally Ride

အေမရိကန္အမ်ိဳးသမီး အာကာသယာဥ္မွဴး Sally Ride ဟာ အာကာသထဲကို ပထမဆံုးေရာက္ဖူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသမီးပင္ျဖစ္လင့္ကစား ခက္ခဲၾကမ္းတမ္းတဲ့ ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြနဲ႔ အာကာသခရီးကိုႏွင္ႏုိင္ဖို႔ ၾကိဳးစားခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ လူငယ္ေတြရဲ႕ အိမ္မက္ေတြအတြက္ စိတ္ဓာတ္ခြန္အားျဖစ္တာေၾကာင့္ သူမကိုလည္း ဂုဏ္ျပဳတာျဖစ္တယ္လို႔ Google က ေဖာ္ျပပါတယ္။

Halet Çambel

Halet Çambel ဟာ ကမၻာ့ေရွးအက်ဆံုး ယဥ္ေက်းမႈေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္တဲ့ Hittite ယဥ္ေက်းမႈအေၾကာင္းကို ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေစမယ့္ Phoenician Alphabet ေက်ာက္စာကို ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့သူ တူရကီအမ်ိဳးသမီး သမုိင္းသုေတသနပညာရွင္ျဖစ္ပါတယ္။   သူမရဲ႕ ရွာေဖြေတြ႕ရွိမႈေၾကာင့္ Hittite ေတြရဲ႕ အရုပ္စာေတြကို လူေတြက သာဘာျပန္ဆိုႏုိင္ခဲ့ျပီး ကမၻာ့သမုိင္းရဲ႕ ကြင္းဆက္တစ္ခုကို အေျဖရွာႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သမုိင္္းမွတ္တမ္းေတြအရ သူမဟာ ကမၻာေပၚမွာ ပထမဆံုးေသာ အိုလံပစ္ျပိဳင္ပြဲ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္ခဲ့တဲ့ အစၥလာမ္ဘာသာဝင္ အမ်ိဳးသမီးလည္းျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၃၆ ခုႏွစ္မွာ ဓားေရး အားကစားနဲ႔ တူရကီႏုိင္ငံ ကို္ယ္စားျပဳ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ျပိဳင္ခဲ့တာပါ။

Ada Lovelace

အမည္ရင္း Augusta Ada King-Noel လို႔ေခၚတဲ့ Lovelace ျမိဳ႕စားကေတာ္ Ada Lovelace ဟာ အဂၤလိပ္ အမ်ိဳးသမီး သခ်ၤာပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္ျပီးေတာ့ ယေန႔ေခတ္ ကြန္ပ်ဴတာရဲ႕ အေစာဆံုးအိုင္ဒီယာျဖစ္တဲ့ Analytical Engine ကို ဖန္တီးရာမွာ ပါဝင္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ၁၈၄၃ ခုႏွစ္မွာ သူမထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ Analytical Engine နဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ Algorithm Notes ေတြဟာ ပထမဆံုးေသာ Computer Program လို႔ သတ္မွတ္ျခင္းခံရပါတယ္။

Rukmini Devi

အိႏၵိယအမ်ိဳးသမီး အကပညာရွင္နဲ႔ ကကြက္ဖန္တီးတင္ဆက္သူ Rukmini Devi ကို ၁၉၀၄ ခုႏွစ္မွာ ေမြးဖြားပါတယ္။ သူမဟာ ႏွစ္ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက တည္ရွိလာတဲ့ အိႏၵိယရိုးရာ Bharata Natyam အကကို ေပ်ာက္ကြယ္လုနီးပါးအေနအထားကေန လူၾကိဳက္မ်ားလာေအာင္ ဖန္တီးတင္ဆက္ခဲ့သူျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူမဟာ အိႏၵိယမွာ တိရိစၦာန္အခြင့္အေရးအတြက္ ၾကိဳးစားပမ္းစားေဆာင္ရြက္ခဲ့သူလည္းျဖစ္သလို အိႏၵိယ တိရိစၦာန္ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္းရဲ႕ ပထမဆံုးေသာ အမ်ိဳးသမီးဥကၠဌလည္းျဖစ္ပါတယ္။

Cecilia Grierson

၁၈၅၉ ခုႏွစ္မွာ ဗ်ဴႏိုေအးရီးစ္မွာ ေမြးဖြားခဲ့တဲ့ Cecilia Grierson ဟာ ရူပေဗဒပညာရွင္၊ တီထြင္ဖန္တီးသူ၊ စာေရးဆရာမ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးသမားနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေဆးပညာသင္ၾကားခြင့္ကန္႔သတ္ထားတဲ့ အာဂ်င္တီးနားမွာ ပထမဦးဆံုးေသာ ေဆးပညာဘြဲ႕ရရွိခဲ့သူ အမ်ိဳးသမီးလည္းျဖစ္ပါတယ္။ သူမရဲ႕ ဘဝတစ္ေလွ်ာက္မွာ လူမႈဖူလံုေရးအခြင့္အေရး၊ လုပ္ငန္းခြင္ဝင္အမ်ိဳးသမီးမ်ား မီးဖြားခြင့္ရရွိေရးနဲ႔ ကၽြန္ေရာင္းခ်မႈပိတ္ပင္ေရးစတဲ့ လူ႕အခြင့္အေရးကိစၥရပ္ေတြကို မပင္မပန္းအားစိုက္လုပ္ကိုင္ေနခဲ့သလို သားဖြားမီးယပ္ဘာသာရပ္နဲ႔ လူ႔ လႈပ္ရွားမႈေတြကို ေလ့လာတဲ့ ေဆးပညာဘာသာရပ္ေတြ တိုးတက္လာဖို႔လည္း ေလ့လာမႈေတြလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သူမရဲ႕ အထင္ရွားဆံုး တီထြင္ၾကံဆမႈကေတာ့ ေဆးရံုကားေတြမွာ အသံမည္တဲ့ Alarm တပ္ဆင္ခဲ့တာပါပဲ။

Lee Tai-young

Lee Tai-young က ပထမဆံုးေသာ ကိုရီးယားအမ်ီဳးသမီး ေရွ႕ေနျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ ခက္ခဲလွတဲ့ ကုိရီးယားအမ်ိဳးသားအဆင့္ ဥပေဒစာေမးပြဲကုိ ၁၉၅၂ ခုႏွစ္မွာေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာ ကိုရီးယားႏုိင္ငံမွာ ပထမဆံုး အမ်ိဳးသမီး တရားသူၾကီးျဖစ္ခဲ့သလို ကိုရီးယားအမ်ိဳးသမီးေတြ လူေနမႈဘဝတိုးတက္လာဖို႔ ေရွ႕တန္းကရပ္တည္ၾကိဳးစားခဲ့သူျဖစ္သလို လပ္ထပ္ခြင့္နဲ႔ မိသားစုဘဝေတြနဲပ သက္ဆုိင္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ျပင္ဆင္ခဲ့သူ တယ္။

Suzanne Lenglen

တစ္ခ်ိန္တုန္းက တင္းနစ္အားကစားဟာ တင္းက်ပ္တဲ့ ကစားနည္းတစ္မ်ိဳးပါ။ အေပ်ာ္တမ္းကစားသမားေတြဟာ ပရိုဖက္ရွင္နယ္ကစားသမားေတြနဲ႔ ယွဥ္ျပိဳင္ခြင့္မရွိပါဘူး။ အေရးပါတဲ့ ျပိဳင္ပြဲၾကီးေတြရဲ႕ လက္မွတ္ခေတြကလည္း အရမ္းၾကီးလြန္းပါတယ္။ Suzanne Lenglen က ဒါေတြကို ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာ အသက္ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္မွာပဲ ေအာင္ျမင္ခဲ့သူျဖစ္သလို ရင္သပ္ရႈေမာဖြယ္ ေအာင္ျမင္မႈေတြကို တသီတတန္းၾကီး ရယူျပခဲ့သူပါ။ ပထမဆံုး သင္ၾကားခ်က္ရုပ္ရွင္ေတြလည္း ရိုက္ကူးခဲ့ပါတယ္။ အေရးအပါဆံုးကေတာ့ အဲဒီေခတ္က တင္းနစ္အားကစားေလာကရဲ႕ အတားအဆီးေတြကို ခ်ိဳးဖ်က္ျပီး လူတုိင္းနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ အားကစားျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားခဲ့တာပါပဲ။

အခရာ

(www.akhayar.com)