စကၤာပူနိုုင္ငံ ရွိ NUS ဟုုေခၚေသာ စကၤာပူ အမ်ိိဳးသားတကၠသိုုလ္ (National University of Singapore) တြင္ “အာဆီယံ CSR ကြန္ယက္”  (ASEAN CSR Network)  မွ ၾကီးမႈးက်င္းပေသာ “ကုုမၼဏီမ်ား အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစံနစ္ နွင့္ တာ၀န္ယူမႈ ။ စာေတြ႔နွင့္လက္ေတြ႔ ေပါင္းစပ္ျခင္း” (Conference on Corporate Governance & Responsibility : Theory meets Practice )  ေဆြးေႏြးပြဲ ကိုု ဇူလိုုင္လ ၂၀ ရက္ေန႔ မွ ၂၂ ရက္ေန႔ အထိ က်င္းပခဲ့ပါသည္။  “အာဆီယံ CSR ကြန္ယက္” မွ ကၽြန္ေတာ့္အား ဖိတ္ၾကား၍ “အာဆီယံ အသိုုင္းအ၀န္း အတြင္း ေျဖာင့္မတ္တည္ၾကည္မႈ နွင့္ ယံုုၾကည္မႈ တည္ေဆာက္ျခင္း ” ( Building Integrity and Trust in the ASEAN Economic Community) စကား၀ိုုင္းတြင္ ပါ၀င္ေဆြးေႏြးခြင့္ရခဲ့ပါသည္။

“ ျမန္မာနိုုင္ငံသည္ နိုုင္ငံတစ္ကာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အဖြဲ႔အစည္း (Transparency International)  က ထုုတ္ျပန္ေသာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈစာရင္း တြင္ ၂၀၁၁ နွစ္က အဆင့္ ၁၈၀ တြင္ရွိေနပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာနိုုင္ငံေအာက္တြင္ ဆိုုမာလီးယားနွင့္ ေျမာက္ကိုုးရီးယား နိုုင္ငံသာရွိပါေတာ့ေၾကာင္း။ သိုု႔ေသာ္ ၂၀၁၁ ခုုနွစ္တြင္ ဦးသိန္းစိန္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္သည့္ အစိုးရတက္လာျပီးေနာက္ ေကာင္းမြန္ေသာ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ ကိုု အေကာင္အထည္ေဖၚခဲ့၍ ၂၀၁၂ ႏွစ္တြင္ အဆင့္ ၁၇၂၊ ၂၀၁၃ နွစ္တြင္ အဆင့္ ၁၅၈၊ ၂၀၁၄ ႏွစ္တြင္ အဆင့္ ၁၅၆၊ ၂၀၁၅ နွစ္တြင္ အဆင့္ ၁၄ရ သိုု႔ ေရာက္ရွိခဲ့ပါေၾကာင္း။ ျမန္မာနိုုင္ငံသည္ သင္ယူေနေၾကာင္း၊ တိုုးတက္ေနေၾကာင္း၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္းေအာင္ နွစ္စဥ္ၾကိဳးစား ေနေၾကာင္း ကိုု ဤအခ်က္က ျပပါေၾကာင္း။

၂၀၁၆ နွစ္တြင္ စတင္တာ၀န္ယူခဲ့ေသာ ဦးထင္ေက်ာ္ နွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုုၾကည္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ အစိုုးရကလည္း တာ၀န္ယူျပီး အခ်ိန္အနည္းငယ္ အတြင္း လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိုုတိုုက္ဖ်က္မည့္အေၾကာင္း နွင့္ အစိုုးရ၀န္ထမ္းမ်ား တံစိုုးလက္ေဆာင္ လက္ခံျခင္းနွင့္ ပတ္သက္ျပီး လိုုက္နာရမည့္ညႊန္ၾကားခ်က္ ကိုုလည္း ထုုတ္ျပန္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊  အစိုုးရ၀န္ထမ္းမ်ားသည္ ယခင္က အေမရိကန္ေဒၚလာ ၃၀၀ တန္ဖိုုး အထိလက္ေဆာင္ ကိုုလက္ခံနိုုင္ေသာ္လည္း ယခုု အစိုုးရလက္ထက္တြင္ အေမရိကန္ ၂၅ ေဒၚလာတန္ လက္ေဆာင္ သာအမ်ားဆံုုး လက္ခံရမည္ဟုု ျပင္ဆင္ခဲ့ေၾကာင္း၊  နိုုင္ငံတစ္ကာ စံနႈန္းမ်ား နွင့္ ညီသြား၍ ၀မ္းသာရေၾကာင္း၊ အိမ္ေထာင္စုု တစ္ခုု၊ ကုုမၼဏီတစ္ခုု၊ အဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုု၊ နိုုင္ငံတစ္နိုုင္ငံ ၏ တိုုးတက္မႈ၊ ေအာင္ျမင္မႈ၊ က်ဆံုုးမႈသည္ ေခါင္းေဆာင္ေပၚတြင္ အမ်ားၾကီးမူတည္ပါေၾကာင္း၊ ယခုု ျမန္မာနိုုင္ငံတြင္ လူထုု က ေလးစားယံုုၾကည္ေသာ ေခါင္းေဆာင္၏ ဦးေဆာင္မႈေအာက္တြင္ ျမန္မာနိုုင္ငံ ၏ အစိုုးရသည္ မ်ားစြာ ပြင့္လင္း ျမင္သာမႈ ရွိလာျပီး တာ၀န္ခံနိုုင္သည့္ အစိုုးရ ျဖစ္လာမည္ကိုု ယံုုၾကည္ပါေၾကာင္း၊ အာဆီယံနိုုင္ငံမ်ား အားလံုုးသည္ စုုေပါင္း၍ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိုုတိုုက္ဖ်က္ ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ စကၤာပူနိုုင္ငံ မွ လြဲ၍ က်န္အာဆီယံ အဖြဲ႔၀င္နိုုင္ငံမ်ား အားလံုုးသည္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ စာရင္းတြင္ အဆင့္ ၅၀ ေအာက္တြင္ သာရွိေနေၾကာင္း၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယုူ ကင္းရွင္းမႈ နွင့္ ကမာၻ႔အလယ္တြင္ အာဆီယံ၏ ၾသဇာၾကီးမားမႈသည္ ဆက္စပ္ေနပါေၾကာင္း ” တိုု႔ကိုု ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာျဖစ္ရတာကိုု ၀မ္းသာဂုုဏ္ယူစြာျဖင့္

နိုုင္ငံရပ္ျခားတြင္ ျမန္မာ ၀တ္စံုု၀တ္၍ ေဆြးေႏြးပြဲ တြင္ တက္ေရာက္ေဆြးေႏြးခဲ့ပါသည္။

ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ နိုုင္ငံတြင္ နိုုင္ငံေတာ္အစိုုးရအဖြဲ႕ က ေကာင္းမြန္ေသာ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ နွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိဖိုု႔လိုုသလိုု ပုုဂၢလိက စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းမ်ားကလည္း  ေကာင္းမြန္ေသာ ကုုမၼဏီအုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ ( Good Corporate Governance ) ျဖင့္ စီးပြားေရးလုုပ္ငန္း မ်ားကိုု လုုပ္ကိုုင္ရန္လိုုပါသည္။ ေကာင္းမြန္ေသာကုုမၼဏီအုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္သည္  အမ်ားပိုုင္ ကုုမၼဏီမ်ား အတြက္ ပိုုအေရးၾကီးပါသည္။ ေကာင္းမြန္ေသာကုုမၼဏီ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ ေအာက္တြင္ ကုုမၼဏီက အသံုုးျပဳေသာ စနစ္မ်ား၊ စည္းကမ္းဥပေဒသမ်ား နွင့္ လုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္း မ်ားပါ ၀င္ပါသည္။ ေကာင္းမြန္ေသာ ကုုမၼဏီ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ သည္ မၽွတမႈ နွင့္ ပြင္းလင္းျမင္သာမႈ ကိုု အေရးေပးျပီး တာ၀န္ခံနိုုင္ေသာ စီးပြာေရး ကိုုအာမခံပါသည္။ အားနည္းေသာ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္သည္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိုု ထြန္းကားေစျပီး ေရရွည္ တြင္ လူ႕အဖြဲ႔အစည္း ကိုု ထိခိုုက္ေစမည္ျဖစ္ပါသည္။ ေကာင္းမြန္ေသာ ကုုမၼဏီအုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္  ကိုု ပုုဂၢလိက ကုုမၼဏီမ်ား၊ အမ်ားပိုုင္ကုုမၼဏီမ်ား သာမက အစိုုးရစီးပြာေရးလုုပ္ငန္းမ်ား၊ သမ၀ါယမ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ အစိုုးရမဟုုတ္ေသာ အဖြဲ႔အစည္း မ်ားကလည္း လိုုက္နာက်င့္သံုုးမွသာ ေရရွည္တြင္ လုူအဖြဲ႕အစည္း ကိုု အက်ိဳးရွိေစမွာျဖစ္ျပီး စဥ္ဆက္မျပတ္လည္း တိုုးတက္ မႈရွိပါလိမ့္မည္။

ေကာင္းမြန္ေသာကုုမၼဏီ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ တြင္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ား အနည္းဆံုုးပါ၀င္ရပါမည္။

၁။    လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္းေရး နွင့္ပတ္သက္၍ တိက်ေသာ လုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းမ်ား ရွိျပီး အမ်ားသိရန္ေၾကျငာထားျခင္း။

၂။    တည္ဆဲတရားဥပေဒနွင့္ နည္းဥပေဒမ်ားကိုု လိုုက္နာရန္ ကတိက၀တ္ျပဳထားျခင္း။

၃။    လူ႔အခြင့္အေရး၊ အလုုပ္သမားမ်ား၏ရပိုုင္ခြင့္၊ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္းေရး နွင့္ ပတ္သက္သည့္ လိုုက္နာရမည့္ က်င့္၀တ္မ်ား ကိုု ကုုမၼဏီ၏ ဒါရိုုက္တာမ်ား၊ ၀န္ထမ္းမ်ား အတြက္  သတ္မွတ္ထားျခင္း။

၄။    ကုုမၼဏီေခါင္းေဆာင္ပိုုင္း က လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္းေရး နွင့္ ပတ္သက္၍ တာ၀န္ခံျခင္း။

၅။    ကုုမၼဏီ ကိုု ပစၥည္းသြင္းသူမ်ား၊ ၀န္ေဆာင္မႈေပးသူမ်ား၊ ကုုမၼဏီနွင့္ စီးပြားေရး အရ ဆက္ဆံေသာ တဆင့္ခံ အဖြဲ႔အစည္း အားလံုုး သည္ ကုုမၼဏီ က်င့္သံုုးေသာ က်င့္၀တ္မ်ား ကိုု လိုုက္နာက်င့္သံုုးရန္ ကုုမၼဏီ က တာ၀န္ခံရမည္။

၆။    လက္ေဆာင္ေပးျခင္း၊ ဧည့္ခံစရိတ္မ်ားနွင့္ ပတ္သက္၍ တိက်ေသာ ေပၚလစီမ်ားရွိျခင္း။

၇။    လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ နွင့္ ပတ္သက္၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ က်င့္၀တ္နွင့္ပတ္သက္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း ခ်ိဳးေဖါက္မႈ မ်ားေတြ႔ရွိခဲ့လၽွင္ ၀န္ထမ္းမ်ားက အမည္မေဖၚပဲ တိုုင္ၾကားနိုုင္ေအာင္စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားျခင္း။

၈။    နိုုင္ငံေရး အဖြဲ႔အစည္းမ်ား ကိုု ေငြေၾကး၊ ပစၥည္း ေထာက္ပံံ့ျခင္းမျပဳနိုုင္ေအာင္ တားဆီးသည့္ ေပၚလစီထုုတ္ျပန္ထားျခင္း၊ လိုုက္နာျခင္း။

၉ ။   ကုုမၼဏီ၏ စီးပြားေရးလုုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားသည္ လူမႈအဖြဲ႔ အစည္း သိုု႔မဟုုတ္ ပတ္၀န္းက်င္ ကိုု ထိခိုုက္ပါသည္ဟုု တိုုင္ၾကားလာပါက မည္သိုု႔ ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္မည္ဟုု တိက်ေသာ ေပၚလစီမ်ား၊ လုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းမ်ားရွိျခင္း။

၁၀။  ကုုမၼဏီ ကိုု ပိုုင္ဆိုုင္သည့္ ရွယ္ယာရွင္မ်ား၊ ဒါရိုုက္တာ အဖြဲ႔၀င္မ်ား၊ ဥကၠဌ နွင့္  မန္းေနဂ်င္းဒါရိုုက္တာ ၏ အမည္မ်ား ကိုု အမ်ားသိေအာင္ ေၾကျငာထားျခင္း။

၁၁။  မန္းေနဂ်င္းဒါရိုုက္တာ  က ဘုုတ္အဖြဲ႔ ( Board of Directors ) ကိုု တာ၀န္ခံရမည္ ျဖစ္ျပီး ဘုုတ္အဖြဲ႕ က အစုုရွယ္ယာရွင္မ်ား ကိုုတာ၀န္ခံရမည္။

၁၂။  ကုုမၼဏီ၏ အရႈံးအျမတ္ စာရင္း၊ Balance Sheet ကိုု လစဥ္ အမ်ားသိ ေအာင္ထုုတ္ျပန္ျခင္း။

နိဂံုုးခ်ဳပ္ အေနျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္တိုု႔ နိုုင္ငံတြင္ CSR ( Coporate Social Responsibility) ဟုုေခၚေသာ  “ကုုမၼဏီမ်ား၏ လူမႈေရးတာ၀န္ေက်မႈ” လုုပ္ငန္းမ်ားကိုု ေရတြင္းတူးျခင္း၊ သစ္ပင္စိုုက္ျခင္း၊ ဘာသာေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကိုုလႈတန္းျခင္း၊ ေဖါင္ေဒးရွင္း မ်ားထုူေထာင္၍ လူမႈေရးလုုပ္ငန္းမ်ားလုုပ္ျခင္း၊ သဘာ၀ေဘးအႏၱရယ္က်ေရာက္ သည့္ေဒသ မ်ားကိုု လႈတန္းျခင္း စသျဖင့္လုုပ္ေဆာင္ေနပါသည္။ ေပးကမ္းလႈတန္းသည့္ ေနရာတြင္လည္း ကၽြန္ေတာ္တိုု႕ နိုုင္ငံသည္ ကမာၻ႕ အဆင့္ ၁ ေနရာ တြင္ ၂ နွစ္ ဆက္တိုုက္ ၂၀၁၄ နွင့္ ၂၀၁၅ ခုုနွစ္ မ်ားတြင္ ရပ္တည္ခဲ့ပါသည္။ လႈတန္းတာေကာင္းပါသည္။ သိုု႔ေသာ္ ကမာၻေပၚတြင္ ကုုမၼဏီ တစ္ခုု လူမႈေရးတာ၀န္ေက်သည္ မေက်သည္ ကိုု မည္မၽွလႈသည္ မည္သည့္ေနရာတြင္ လႈသည္ နွင့္ မတိုုင္းတာပါ။ ၀င္ေငြရွာသည့္ အခါ တာ၀န္ခံနိုုင္ေသာ စီးပြားေရး ဟုုတ္မဟုုတ္ တနည္းအားျဖင့္ တရားေသာနည္းျဖင့္ ေငြရွာျခင္း ဟုုတ္မဟုုတ္ ျဖင့္ဆံုုးျဖတ္ပါသည္။  ယေန႔ေခတ္တြင္ ကုုမၼဏီ တစ္ခုု သည္  ေကာင္းမြန္ေသာကုုမၼဏီ အုုပ္ခ်ဳပ္မႈစနစ္ ျဖင့္ စီးပြာေရးလုုပ္ငန္း လုုပ္ကိုုင္ေနပါက လူမႈေရးတာ၀န္ေက်ေသာ ကုုမၼဏီ အျဖစ္သတ္မွတ္ၾကပါသည္ ဟုုတင္ျပလိုုက္ပါသည္။

ေက်ာ္ေက်ာ္လိႈင္ (SMART)

(www.akhayar.com)