Dreamcatcher ေတြဆိုတာ အေနာက္တိုင္းမွာတင္မကဘူး အာရွမွာပါ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ပစၥည္းတစ္ခုလို ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာ Dreamcatcher ေတြကို အလွပစၥည္းလို အိမ္မွာခ်ိတ္ထားတာ ၊ လက္ေဆာင္ေပးတာေတြလုပ္လာၾကတယ္။ Dreamcatcher ေတြဆုိတာ လက္ေဆာင္ေပးဖို႔ Sovenir လိုမ်ဳိး ျဖစ္လာပါတယ္။ Modern Dreamcatcher ေတြကလည္း လူမႀကိဳက္ႀကိဳက္ေအာင္ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳး ၊ အေရာင္အမ်ိဳးမိ်ဳးနဲ႔ လုပ္လာၾကတာကိုး။ ဒါေပမယ့္ Dreamcatcher ေတြကို အရင္ဆံုးတီထြင္ခဲ့ၾကတဲ့ Native American ေတြအတြက္ေတာ့ Dreamcatcher ဆုိတာဟာ ရိုးရာထံုးတမ္းတစ္ခုျဖစ္သလို ယဥ္ေက်းမႈပစၥည္းတစ္ခုလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္က လူမ်ိဳးစုတခ်ိဳ႕က ရိုးရာလုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ပစၥည္းေတြကိုသံုးၿပီး မူရင္းလက္လုပ္ Dreamcatcher ေတြကို ဖန္တီးရင္း သူတို႔ရဲ႕နဂိုကရွိတဲ့အဓိပၸါယ္ကို ျပန္ေဖာ္ေဆာင္ဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကပါတယ္။ Dreamcatcher ေတြရဲ႕ေနာက္ကြယ္က အဓိပၸါယ္ကိုထဲထဲဝင္ဝင္ နားလည္မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ရဲ႕တန္ဖိုးကိုပုိၿပီးနားလည္မယ္လို႔ထင္ပါတယ္။

Dreamcatcher တို႔ရဲ႕သမိုင္းေၾကာင္း

Dreamcatcher ေတြဟာ Ojibway လို႔ေခၚတဲ့ လူမ်ိဳးစုကေနစၿပီး ျဖစ္ေပၚလာတယ္လို႔ေျပာၾကေပမယ့္ Chippewa နဲ႔ Lakota လူမ်ိဳးစုေတြမွာလည္း သူတို႔လက္ခံထားတဲ့ Dreamcatcher နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဇစ္ျမစ္ေတြရွိပါတယ္။Dreamcatcher ေတြစၿပီးေတာ့ လူႀကိဳက္မ်ားလာတာက ၁၉၆ဝ နဲ႔ ၁၉၇ဝ ခုႏွစ္ေတြမွာျဖစ္ခဲ့တဲ့ Pan-Indian လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ေပါ့။ သူတို႔ေတြမွာ ကြဲျပားတာေတြအမ်ားႀကီးရွိေပမယ့္ ပံုမွန္ဆိုရင္ Dreamcatcher တစ္ခုဟာ စက္ဝိုင္းပံုစံသစ္သားဝိုင္းေလးထဲမွာ ပင့္ကူအိမ္ပံုစံနဲ႔တူေအာင္လုိ႔ ခ်ည္မ ွ်င္ေလးေတြနဲ႔ ခ်ည္ထားၿပီး အလယ္မွာအေပါက္ေလးတစ္ေပါက္ပါတယ္။ စက္ဝိုင္းပံုစံသစ္သားဝိုင္းေလးထဲမွာ တစ္ႀကိဳးနဲ႔တစ္ႀကိဳးခ်ည္မိတဲ့ ဆံုမွတ္ေလးေတြရွိတယ္။ အဲဒီဆံုမွတ္ (Points) အေရအတြက္ေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ အဓိပၸါယ္ကအမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲသြားႏိုင္ပါတယ္။

  • ဆံုမွတ္ ၁၃ ခု – လရဲ႕ပံုသ႑ာန္ ၁၃ ခု
  • ဆံုမွတ္ ၈ ခု – Dreamcatcher ရာဇဝင္ထဲမွာ ပင္ကူအမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ေျခေခ်ာင္းအေရအတြက္
  • ဆံုမွတ္ ၇ ခု – ဘိုးေဘးတို႔ရဲ႕ ေရွ႕ျဖစ္ေဟာ ၇ ႏွစ္ခု
  • ဆံုမွတ္ ၆ ခု – လင္းယုန္ (သို႔) ရဲဝင့္ျခင္း
  • ဆံုမွတ္ ၅ ခု – ၾကယ္ တို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

Dreamcatcher ေတြရဲ႕ စက္ဝိုငး္ေအာက္ေျခနားမွာ အေမႊးအေတာင္ေတြ ၊ ပုလဲလံုးေတြနဲ႔ တိရိစာၦန္အမွတ္အသားေလးေတြလည္း ထည့္ထပ္ခ်င္လည္း ထည့္လို႔ ရတယ္။

ဒ႑ာရီေတြမွာေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕အိပ္ယာေပၚမွာ Dreamcatcher ကိုခ်ိတ္ထားမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ သူကကိုယ့္ရဲ႕အိပ္မက္ဆိုးေတြကို ပင္ကူအိမ္လိုရက္ထားတဲ့ခ်ည္မ ွ်င္ထဲမွာ ဖမ္းခ်ဳပ္ထားေပးမွာျဖစ္ၿပီး တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ ခ်ည္မ ွ်င္အလယ္မွာရွိတဲ့အေပါက္ေလးကေန အိပ္မက္လွလွေလးေတြကို ဝင္ခြင့္ေပးတယ္တဲ့။ မနက္မိုးလင္းလို႔ Dreamcatcher ေပၚကို ေနေရာင္ျခည္က်တာနဲ႔ တၿပိဳင္တည္း အိပ္မက္ဆိုးေတြက အေငြ႔ပ်ံသြားမယ္လို႔ ေျပာၾကတယ္။

Dreamcatcher တို႔ရဲ႕ ဒ႑ာရီ

လူမ်ိဳးစုတစ္စုစီမွာ ခပ္ဆင္ဆင္ဒ႑ာရီေတြရွိၾကေပမယ့္ အနညး္န႔ဲအမ်ားေတာ့ ကြဲျပားေနတာေလးေတြရွိၾကပါတယ္။

Ojibwe ဒ႑ာရီ

ဒီဇာတ္လမ္းေလးက ပင့္ကူအမ်ိဳးသမီးက ကမာၻသူကမာၻသားေတြဆီကို ေနလံုးကိုျပန္လည္ယူေဆာင္လာေပးတဲ့အေၾကာင္းျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တုန္းက Ojibwe လူမ်ိဳးစုက တစ္စုတစ္စည္းတည္းေနထုိင္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ Ojibwe ေတြ ေျမာက္အေမရိကားရဲ႕ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာကို ကြဲထြက္သြားၾကတဲ့အခါမွာ Asibikaashi လို႔ေခၚတဲ့ ပင့္ကူအမ်ိဳးသမီးက Ojibwe ေတြရဲ႕ ကေလးေတြကို ဆက္ၿပီးေတာ့ေစာင့္ေရွာက္မယ္လို႔ က်ိန္ဆိုခဲ့တယ္။ ဒါေပမယ့္ ညတိုင္းလိုလို ကေလးတစ္ေယာက္စီတိုင္းရဲ႕ အိပ္ရာကိုသြားေပးဖို႔က မျဖစ္ႏိုင္ခဲ့ဘူးေပါ့။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ Ojibwe လူမ်ိဳးစုက အမ်ိဳးသမီးေတြကို Dreamcatcher ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆုိတာကို Asibikaashi က သင္ေပးခဲ့တယ္။ Ojibwe အမ်ိဳးသမီးေတြက စက္ဝိုင္းပံုသ႑ာန္ ေမွာ္ပင့္ကူအိမ္ေတြကိုရက္လုပ္ၿပီးေတာ့ ကေလးပုခက္တန္းေတြမွာ တြဲေလာင္းဆြဲထားခဲ့ၾကတယ္။ ပင့္ကူအမ်ိဳးသမီးက အင္းဆက္ပိုးမႊားေတြကို သူ႔ရဲ႕ပင့္ကူအိမ္မွာပိတ္ေလွာင္လိုက္သလိုပဲ အိပ္မက္ဆိုးေတြကလည္း Dreamcatcher ရဲ႕ ခ်ည္မ ွ်င္ေတြမွာ ပိတ္မိသြားၾကၿပီး မနက္ေနေရာင္ျခည္ထိတဲ့အခါမွာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားၾကတယ္။ အေမေတြက Dreamcatcher ကြင္းရဲ႕အလယ္ကေန အေမႊးအေတာင္တစ္ခုကို တဲြေလာင္းခ်ခ်ည္တတ္ၾကတယ္။ အဲဒါကအသက္ရႈျခင္း (သို႔) ေလကို ကိုယ္စားျပဳတယ္။ပုခက္ထဲက ကေလးေတြက ေလတိုက္လို႔လႈပ္ေနတဲ့အေမႊးေလးကိုၾကည့္ရင္း ေပ်ာ္ေအာင္လို႔ အဲလိုခ်ည္ေပးထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Chippewa ဒ႑ာရီ

ဒီဒ႑ာရီကေတာ့ ကေလးေတြအိပ္မက္ဆိုးကေနလန္႔ႏိႈးၿပီး သူတို႔မ်က္ဝန္းေတြထဲမွာ အိပ္မက္ထဲကအျဖစ္အပ်က္ေတြကို မွတ္မိေနတာမ်ိဳးကေန ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ Dreamcatcher ေတြကို လုပ္ခဲ့တာလို႔ ေျပာပါတယ္။ အေမေတြက ဘုရားစာေတြရြတ္ၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္စရာေကာင္းတဲ့ အေတြးေတြကိုပဲေတြးရင္းနဲ႔ သစ္သားကြင္းအဝိုင္းေလးနဲ႔ ခ်ည္မ ွ်င္ေတြကို ရက္လုပ္ၾကတယ္။ ေနာက္ၿပီးရင္ သူတို႔အထြတ္အျမတ္ထားတဲ့ အေတာင္ပံတစ္ခုကို အလယ္မွာခ်ိတ္ထားၾကတယ္။ ဒါမွအိပ္မက္လွလွေလးေတြက အလယ္ကအေတာင္ပံအတိုင္းဆင္းလာၿပီးေတာ့ အိပ္စက္ေနသူဆီကိုပ်ံ႔ႏွံ႔က်ဆင္းလာမယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကတယ္။ ဇီးကြက္အေတာင္ပံက ဥာဏ္ပညာႀကီးမားျခင္းကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး ဇီးကြက္ေတာင္ပံနဲ႔ Dreamcatcher ကို မိန္းကေလးေတြရဲ႕အိပ္ရာေပၚမွာထားေပးတယ္။ လင္းယုန္အေတာင္ပံက သတၱိကိုကိုယ္စားျပဳၿပီး လင္ယုန္ေတာင္ပံနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ Dreamcatcher ကိုေယာက်္ားေလးေတြရဲ႕ အိပ္ယာအေပၚမွာ ထားေပးတယ္။

Lakota ဒ႑ာရီ

ဒီဒ႑ာရီမွာေတာ့ အသက္ႀကီးေနၿပီျဖစ္တဲ့ Spiritual Leader Iktomi တစ္ေယာက္မွာ ႀကိဳတင္ျမင္ထားခဲ့တာတစ္ခုရွိတယ္တဲ့။ ဆရာသမားေကာင္းတစ္ေယာက္လည္းျဖစ္ၿပီး အသြင္ေျပာင္းလို႔ရတဲ့ Iktomi  က ပင့္ကူတစ္ေကာင္အေနနဲ႔ေရာက္လာခဲ့တယ္။ Iktomi က လူႀကီးေတြရဲ႕ မိုးမခသားနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ကြင္းကိုယူၿပီး ပင့္ကူအိမ္ကိုကြင္းထဲမွာရက္ရင္း ေမြးကင္းစကေလးကေန အသက္ႀကီးလာတဲ့အထိ ဘဝရဲ႕သံသရာအေၾကာင္းကိုေျပာေနခဲ့တယ္။ သူကလူႀကီးေတြကိုဘာေျပာလဲဆုိေတာ့ ေကာင္းမြန္တဲ့အေတြးေတြကို နားေထာင္ရင္ အလုပ္မွာရွိတဲ့အားက မွန္ကန္တဲ့လမ္းကိုပို႔ေဆာင္ေပးလိမ့္မယ္တဲ့။ ဆိုးတဲ့အေတြးေတြကိုနားေထာင္ရင္ေတာ့ မွားတဲ့လမ္းကိုပို႔ေဆာင္ေပးလိမ့္မယ္တဲ့။ သူရက္ထားတဲ့ပင့္ကူအိမ္က ျပည့္စံုေပမယ့္ အလယ္မွာအေပါက္တစ္ေပါက္ရွိေနတာကို လူႀကီးေတြကို သူျပခဲ့တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေကာင္းမြန္တဲ့အေတြးေတြကို ပင့္ကူအိမ္ကဖမ္းလိုက္မွာျဖစ္ၿပီးေတာ့ သူ႔လူမ်ိဳးစုရဲ႕ အိပ္မက္ေတြနဲ႔အျမင္ေတြကို ေပ်ာက္ကြယ္ေအာင္လုပ္ေနတဲ့ မေကာင္းတဲ့အေတြးေတြကေတာ့ အလယ္ကအေပါက္ကေန ထြက္သြားႏိုင္ေအာင္လို႔ အေပါက္ခ်န္ခဲ႔တာပါတဲ႔။

ဒီဒ႑ာရီသံုးခုလံုးမွာ သူ႔ဇာတ္လမ္းနဲ႔သူကြဲျပားေနတာေလးေတြရွိေပမယ့္ ေယဘုယ်တူတဲ့အခ်က္က မေကာင္းတဲ့အရာေတြကို ဖမ္းဆီးထားႏိုင္တဲ့ Dreamcatcher ရဲ႕ အာနိသင္ပါပဲ။ စာဖတ္ပရိသတ္ေတြက ဒီလိုကိစၥမ်ိဳးေတြကို အယံုအၾကည္ရွိလား မရွိဘူးလားဆိုတာကိုေတာ့ ကိုယ္လည္းမသိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒ႑ာရီေတြဆိုတာ တစ္ခ်ိန္က အမွန္တကယ္ျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့အရာေတြဆိုတာကိုေတာ့ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက လက္ခံထားၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္တစ္စံုတစ္ေယာက္ကို Dreamcatcher ေပးမယ္ဆုိရင္ သူ႔ရဲ႕အဓိပၸါယ္ကို သိၿပီးေပးတာက ပုိေကာင္းမယ္ထင္လုိ႔ အားလံုးသိရေအာင္ မ ွ်ေဝေပးလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

Photo Credit: Simon Fraser University/ Whispering Winds Shop

Source: Wonderopolis / Hrexach / EverydayHealth

Piki (Akhayar)

www.akhayar.com