လက္ေဆာင္ပစၥည္းလက္ခံျခင္းႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရံုး၏ လမ္းညႊန္ခ်က္ကို ၂၀၁၆ခုု ဧၿပီလ(၁) ရက္ေန႔စြဲျဖင့္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဂတိလိုက္စားမႈ၊ အက်င့္စာရိတၱပ်က္ျပားမႈ မ်ားကို အခ်ိန္တိုကာလအတြင္းပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ဤညႊန္ၾကားခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

လမ္းညႊန္ခ်က္သည္ အထုိက္အေလ်ာက္ၿပီးျပည့္စံုေသာ္လည္း အဂတိလုိက္စားမႈမ်ား၏ အေျခခံ ျဖစ္ေသာ တံစိုုးလက္ေဆာင္ေပးျခင္း၊ လာဘ္ေပးျခင္းသည္ တစ္ခါတစ္ရံသိသာျမင္သာရန္ ခက္ခဲပါသည္။ အဂတိလုိက္စားမႈ ကိုု လက္တစ္လံုုးျခား က်ဳးလြန္နိုုင္ေသာ ေအာက္ပါ အေျခအေနမ်ား ကိုု လည္း ကာကြယ္တားဆီးနိုုင္ရန္ ပိုုမိုု၍ ျပည့္စံုု တိက်ေသာ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား လိုုအပ္ပါသည္။

၁။       မဂၤလာလက္ဖြဲ႔ေပးျခင္း (ရာထူးအာဏာ ရွိသူ၏ သား၊သမီး မဂၤလာေဆာင္ျခင္း )

ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရံုး၏ ညႊန္ၾကားခ်က္၊ ျခြင္းခ်က္တစ္ခုတြင္၊ မိမိ၏ တရား၀င္ရာထူးေၾကာင့္ မဟုတ္ပဲ မိသားစုဆက္ဆံေရး(Family Relationship) ၊ ပုဂၢိဳလ္ေရးခင္မင္မႈ(Personal Relationship) ေပးအပ္ေသာ လက္ေဆာင္ပစၥည္း ကိုု လက္ခံခြင့္ရွိေနပါသည္။  (ေပးအပ္ေသာ လက္ေဆာင္ပစၥည္းသည္ အပိုဒ္(၅)ပါ တားျမစ္ခ်က္ မ်ားႏွင့္ အက်ံဳး၀င္ေသာ လက္ေဆာင္ပစၥည္းမ်ား၊ မျဖစ္ေစရ) ဟု ဆိုထားေသာ္လည္း ရာထူးအာဏာရွိသူ၏ ဇနီးႏွင့္ မိသားစု ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈေၾကာင့္ဟုဆိုကာ တန္ဖိုးႀကီးေသာ မဂၤလာလက္ဖြဲ႔ပစၥည္းကို အက်ိဳးခံစားခြင့္ရရွိသူက ေပးႏုိင္ပါသည္။ရာထူးအာဏာ ရွိသူ၏ သား၊သမီး မဂၤလာေဆာင္ တြင္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူမ်ားထံမွ လက္ေဆာင္ပစၥည္း မယူရဟုု ကန္႕သတ္သင့္ပါသည္။ မဂၤလာလက္ေဆာင္ ရရွိေသာ စာရင္း ကိုု သက္ဆိုုင္ရာသိုု႔တင္ျပခိုုင္းသင့္ပါသည္။

၂။       ေဂါက္သီးရိုက္ကစားျခင္း

ရာထူးအာဏာလုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူႏွင့္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ရရွိသူက ေဂါက္သီးရိုက္ကစားၿပီး ေလာင္းကစား ျပဳလုပ္ကာ အက်ိဳးခံစားခြင့္ရရွိသူက အရႈံးခံ၍ လာဘ္ေပးႏုိင္ပါသည္။ ေရွးယခင္က သာဓကမ်ားစြာရိွခဲ့ပါသည္။ ရာထူးအာဏာ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူႏွင့္အက်ိဳးခံစားခြင့္ရိွသူတို႔ ေဂါက္သီးရိုက္ ကစားျခင္းကို ကန္႔သတ္ သင့္ပါသည္။

၃။       ႏုိင္ငံျခားတြင္ရွိေသာ သားသမီးကို ေက်ာင္းစရိတ္ထုတ္ေပးျခင္း။

ရာထူးအာဏာလုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူ၏ သားသမီးမ်ား ကို အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူ၏ ကုမၸဏီ သို႔မဟုတ္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူက ႏုိင္ငံျခားတြင္ ေက်ာင္းစရိတ္ထုတ္ေပးနိုုင္ပါသည္။ ေထာက္ပ့ံနိုုင္ပါသည္။ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျပင္ပတြင္ တံစိုုးလက္ေဆာင္ လာဘ္ေပးျခင္းကို တားဆီးႏုိင္သည့္ ဥပေဒျပ႒ာန္း သင့္ပါသည္။ အေမရိကန္ႏုိင္ငံတြင္ FCPA Foreign Corrupt Practices Act 1977 ႏွင့္ အဂၤလန္ႏုိင္ငံတြင္ UK Bribery Act 2011 ရွိပါသည္။

၄။       အိမ္၊ ျခံ ေျမ၊ ကား ဌားရမ္းျခင္း။

ရာထူးအာဏာလုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူ ပုိင္ဆုိင္ေသာ အိမ္ သို႔မဟုတ္ ျခံ သို႔မဟုတ္ ကားကို အက်ိဳးခံစားခြင့္ ရွိသူက ကာလေပါက္ေစ်းထက္ပိုေပး၍ ငွားရမ္းျခင္း သည္ လာဘ္ေပးျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤအခ်က္ကို ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတရံုး၏ ညႊန္ၾကားခ်က္က တားဆီးမထားပါ။

၅။       အလႈတြင္ပါ၀င္ လႈတန္းျခင္း။

ရာထူးအာဏာလုပ္ပုိင္ခြင့္ရွိသူက ျပဳလုပ္ေသာ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ တစ္ခုုခုုတြင္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူက ပါ၀င္ လွဴဒါန္းျခင္း၊ သြယ္၀ုိက္၍ အက်ိဳးကို ေမွ်ာ္ကိုးကာ လာဘ္ေပးျခင္းျဖစ္ပါသည္။ဤအခ်က္ကို ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတရံုး၏ ညႊန္ၾကားခ်က္က တားဆီးမထားပါ။

အထက္ေဖၚျပပါ အေျခအေနမ်ားအျပင္လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိုု လက္တစ္လံုုးျခား လုုပ္နိုုင္သည့္  အျခား အေျခအေနမ်ားရွိနိုုင္ပါေသးသည္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ သည္ ကင္ဆာေရာဂါထက္ ဆိုုး၀ါးပါသည္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိုုတိုုက္ဖ်က္မည္ဆိုုလၽ်င္ ထြက္ေပါက္မရွိေအာင္ပိတ္ဆိုု႔ ၍ အျမစ္မက်န္ေအာင္ တိုုက္ဖ်က္ ပစ္ရပါမည္။ လာဘ္ေပးျခင္းႏွင့္လာဘ္ယူျခင္းသည္ ေပးသူ နွင့္ ယူသူ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္စလံုးတြင္ အျပစ္ရွိ ေၾကာင္း ကိုု ျပည္သူတိုုင္း က နားလည္သေဘာေပါက္ရန္လိုုပါသည္။ နိုုင္ငံေတာ္အစိုုးရသာမက၊ လူထုု အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ မီဒီယာ မ်ားနွင့္ ျပည္သူ တစ္ဦးခ်င္းစီ က ပူးေပါင္း ပါ၀င္မွသာ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိုု တိုုက္ဖ်က္နိုုင္ပါမည္။  ပင္လယ္ရွိ ငမန္းမ်ားကို သတ္ျဖတ္ျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္အတြက္ တားဆီးလႈံ႔ေဆာ္ေသာ ပိုစတာတြင္ “၀ယ္တာရပ္လွ်င္ သတ္ျဖတ္ျခင္းရပ္မည္” ဟု ေရးထားပါသည္။ ထိုုနည္းတူ  “လာဘ္ေပးျခင္းရပ္လွ်င္၊ လာဘ္စားျခင္းရပ္ပါမည္။”  လာဘ္ေပးျခင္းသည္ ရာဇ၀တ္မႈ ကိုုက်ဳးလြန္ေၾကာင္း၊ လာဘ္ေပးျခင္းသည္ တန္ဖိုုးရွိေသာ လူ႕အသိုုင္းအ၀ိုုင္း က စက္ဆုုပ္ရြံ ရွာသည့္ လုူမႈေရး က်င့္၀တ္ေဖါက္ဖ်က္မႈ ျဖစ္ေၾကာင္း ကိုု ျပည္သူတိုုင္းက သိရွိ နားလည္ လာေအာင္ စည္းရံုုး ပညာေပးရပါမည္။

ကမာၻေပၚ တြင္ တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ ျမင့္မား၍ ခ်မ္းသာေအာင္ျမင္ေနေသာ နိုုင္ငံတိုုင္းတြင္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္း၍ တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးေရး ခိုုင္မာပါသည္။ နိုုင္ငံတစ္ကာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အဖြဲ႔အစည္း Transparency International က ၁၉၉၄ ခုုနွစ္ မွ စ၍ နွစ္စဥ္ နိုုင္ငံေပါင္း ၁၇၄ နိုုင္ငံ ကိုု လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ နွင့္ ပတ္သက္၍ အမွတ္ေပးကာ အဆင့္စီခဲ့ပါသည္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ အနည္းဆံုုး ထိပ္ဆံုုး ၁၀ နိုုင္ငံ သည္ လူတစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ အရ အမ်ားဆံုုး နိုုင္ငံ ၂၀ ထဲတြင္ ပါ၀င္ပါသည္။ ၂၀၁၅ ခုုနွစ္ ထုုတ္ျပန္ခ်က္ အရ အာဆီယံ နိုုင္ငံမ်ားထဲတြင္ တစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ အမ်ားဆံုုးျဖစ္ျပီး ၊ ကမာၻ႕ နိုုင္ငံမ်ားထဲတြင္ တစ္ဦးခ်င္း ၀င္ေငြအရ အဆင့္ ၆ ေနရာတြင္ ရပ္တည္ေနေသာ စကၤပူနိုုင္ငံသည္ ၂၀၁၅ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈစာရင္းတြင္ အဆင့္ ၈ ေနရာတြင္ရွိပါသည္။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုုးရ မတက္မွီက ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ စာရင္းတြင္ ျမန္မာနိုုင္ငံ က နိုုင္ငံေပါင္း ၁၇၄ နိုုင္ငံတြင္ အဆင့္ ၁၇၂ တြင္ သာရပ္တည္ခဲ့ပါသည္။ ဦးသိန္းစိန္ အစိုုးရ လက္ထက္တြင္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူနွင့္ ပတ္သက္ျပီး အထိုုက္ အေလ်ာက္ၾကိဳးပမ္းမႈ ေၾကာင့္ ၂၀၁၄ခုုနွစ္တြင္ အဆင့္ ၁၅၆ သိုု႕တက္ခဲ့ျပီး ၂၀၁၅ခုုနွစ္တြင္ အဆင့္ ၁၄၇ သိုု႔ တက္လာခဲ့ပါသည္။ သတိျပဳရမည့္ အခ်က္မွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အနည္းဆံုုး ၁၀ နိုုင္ငံ သည္ ကမာၻေပၚ ရွိ  အဆင္းရဲဆံုုး နိုုင္ငံမ်ား စာရင္းတြင္ ပါ၀င္ေနျပီး တစ္နွစ္လူတစ္ဦးခ်င္း ၀င္ေငြမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၀၀၀ ေအာက္တြင္ ရွိေန ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

တိုုင္းျပည္တစ္ျပည္ ၏ လူတစ္ဦးခ်င္း၀င္ေငြ ျမင့္မား၍ တိုုင္းျပည္ ခ်မ္းသာေအာင္ျမင္ရန္ တရား ဥပေဒ  စိုုးမိုုး၍ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္းရမည္ ဆိုုသည္ မွာ အေျခခံ အခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ တရား ဥပေဒ စိုုးမိုုးမႈနွင့္ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ သည္ ဆက္စပ္ေနပါသည္။ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္းမွ တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးေရးခိုုင္ျမဲမွာ ျဖစ္သလိုု တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးမွလည္း လာဘ္ေပးလာဘ္သူ ကင္းရွင္းပါမည္။ တရားဥပေဒ  စိုုးမိုုး၍ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကင္းရွင္း ရန္ တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးေရး နွင့္ တရားဥပေဒခိုုင္မာေရး ကိုု တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ရေသာ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္းမ်ား၏ လစာမွာလည္း တာ၀န္နွင့္ အညီ ထိုုက္တန္သည့္ လစာ ျဖစ္သင့္ပါသည္။

နိဂံုုးခ်ုဳပ္ အေနျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ အဂတိလိုက္စားမႈ၊ အက်င့္စာရိတၱပ်က္ျပားမႈ မ်ားကို အခ်ိန္တိုကာလအတြင္းပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ပထမေျခလွမ္း အျဖစ္ လက္ေဆာင္ပစၥည္း လက္ခံျခင္း နွင့္ ပတ္သက္ သည့္ သမၼတ ရံုုး ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ ထုတ္ျပန္ျခင္း ကိုုၾကိဳဆိုုပါသည္။ ေနာက္ဆက္တြဲ ေျခလွမ္းမ်ား အျဖစ္ လက္ေဆာင္ ပစၥည္း လက္ခံျခင္း ကိုု ဂယ္ေပါက္မရွိေအာင္ပိတ္ဆိုု႔ သည့္ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား ထပ္ဆင့္ထုုတ္ျပန္ျခင္း၊ တရားဥပေဒ စိုုးမိုုးေရး နွင့္ တရားဥပေဒခိုုင္မာေရး ကိုု တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ရေသာ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္းမ်ား၏ လစာ ကိုု ထိုုက္ထိုုက္တန္တန္ တိုုးျမွင့္ျခင္း၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူ ကိုုေဖၚထုုက္သည့္ ျပည္သူ မ်ားကိုု ဆုုခ်ီးျမွင့္ျခင္း စသည့္ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကိုလည္းု ျမင္လိုုပါေၾကာင္း ကိုု ျပည္သူတစ္ေယာက္ အေနျဖင့္ရိုုးသားစြာတင္ျပအပ္ပါသည္။

ေက်ာ္ေက်ာ္လိႈင္ ( SMART )

(www.akhayar.com)