၂၀၁၈ ခုႏွစ္ေအာက္တိုဘာလ နဲ႔ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ မတ္လမွာ အျဖစ္အပ်က္ခ်င္းတူညီတဲ့ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈ၂ခုျဖစ္ေပၚခဲ့ပါတယ္။ ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားကလည္းတူညီၿပီး Boeing က ၂၀၁၆ မွာမိတ္ဆက္ခဲ့တဲ့ 737 Max 8 အမ်ိဳးအစားေလယာဥ္ေတြပါ။ ပိုဆုိးတာက ေလယာဥ္အမ်ိဳးအစားတူညီသလို ပ်က္က်တဲ့ပံုစံေတြကလည္းဆင္တူေနပါတယ္။ ၂၀၁၈ မွာပ်က္က်ခဲ့တဲ့ Lion Airlines ကေတာ့ သို႔ေလာသို႔ေလာအေတြးေတြနဲ႔ Human Error (ေလယာဥ္မွဴးအမွား) လား System Error (စက္ပိုင္းဆိုင္ရာခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္) ေၾကာင့္လားဆိုၿပီးမေသမခ်ာျဖစ္ေနခဲ့ပါတယ္။

737 Max 8

ဒါေပမယ့္ ၂၀၁၉ မွာ Ethiopian Airlines ပ်က္က်မႈအၿပီးမွာေတာ့ ျဖစ္ပံုဆင္တူေနျခင္း၊ ကနဦးစမ္းသပ္ပ်ံသန္းမႈေတြမွာ အျမန္ႏႈန္းေဖာ္ျပမႈမွားယြင္းေနျခင္း စတဲ့ စက္ပိုင္းဆိုင္ရာခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေတြကိုအေျခခံၿပီး အခုလိုပ်က္က်ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းက System Error ေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာအတည္ျပဳႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့တာေၾကာင့္ပဲ ေလယာဥ္ပ်က္က်ၿပီး နာရီပိုင္းအတြင္းမွာ 787 Max 8 သံုးတဲ့ႏိုင္ငံတကာေလေၾကာင္းလိုင္းအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ခရီးစဥ္ေတြဖ်က္သိမ္းၿပီးေျမျပင္မွာလံုးဝရပ္နား (Grounded) လုပ္ထားသလို တခ်ိဳ႔ႏိုင္ငံေတြဆိုရင္လည္း ၄င္းတို႔ေလပိုင္နက္ထဲ Max 8 ေလယာဥ္ေတြဝင္ခြင့္မေပးတဲ့အထိတင္းၾကပ္ခဲ့ပါတယ္။ မၾကာေသးခင္ရပ္ပိုင္းကေတာ့ Boeing Company က ေလယာဥ္ပ်က္က်ရတဲ့အေျခခံအေၾကာင္းရင္းကိုရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး အဲ့ဒီခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ကို Software နဲ႔ထိန္းညွိျပင္ဆင္ႏိုင္ေတာ့မယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

737 Max 8 Cokpit

Boeing Company ဟာ 737 Max 8 ေလယာဥ္ေတြရဲ႕ေလယာဥ္အခ်က္ေပးစနစ္ နဲ႔ Flight Control System ေတြကိုျပဳျပင္ထားျပီး Pilot Training ကိုလည္းအဆင့္ျမႇင့္တင္ထားျပီျဖစ္တယ္လို႔ ဗုဒၶဟူးေန႔ကေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ October ၾကံဳခဲ့ရတဲ့ System Error ေၾကာင့္ ေလယာဥ္ပ်က္က်မႈမႈမ်ိဳးထပ္မျဖစ္ႏိုင္ေအာင္အမ်ားႀကီးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲထားတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ Boeing အေနနဲ႔ ဒီတစ္ပါတ္အတြင္းမွာပဲ Software ေတြကို Update လုပ္သြားၿပီး FAA မွာေျဖဆိုရမယ့္ Pilot အရည္အခ်င္းစစ္ပြဲကိုပိုမိုေကာင္းမြန္လာေအာင္ေျပာင္းလဲသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ FAA ရဲ႕ခြင့္ျပဳခ်က္ရတာနဲ႔ Software Update ေတြကို Customer ေလေၾကာင္းလိုင္းေတြဆီ ပို႔ေပးသြားမွာျဖစ္ပါတယ္။

March လ ၁၀ ရက္ေန႔ ၂၀၁၉ မွာ ေလဆိပ္ကပ်ံတက္ၿပီးမိနစ္ပိုင္းအတြင္းပ်က္က်ခဲ့တဲ့ Ethiopian Airlines Boeing 737 Max 8

MAX 8 ရဲ႕ Flight Control အတြက္ျပဳျပင္မႈေတြျပဳလုပ္တဲ့အခါမွာသိသိသာသာေျပာင္းလဲသြားတာကေတာ့ ေလယာဥ္ရဲ႕အလိုအေလ်ာက္ Flight Control System ျဖစ္တဲ့ MCAS (Maneuvering Characteristics Augmentation System) ဟာအခု အရင္က ယူနစ္တစ္ခုစီကပဲ Data ေတြေပးပို႔ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ အခု Update မွာေတာ့ AoA Center ႏွစ္ခုလံုးစီကအခ်က္အလက္ေတြကိုရ႐ွိေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။

MACS အလုပ္လုပ္ပံု

AoA Centers ေတြက 5.5 Degrees ထက္ပိုၿပီးအတိမ္းအေစာင္းမခံရင္ MCAS ဟာ အလိုေလ်ာက္ Disable ျဖစ္သြားၿပီးသူ႔ Function ျဖစ္တဲ့ Stabilizer Nose (ဦးပိုင္းခ်ိန္ညွိမႈ) ကိုထိန္းခ်ဳပ္မႈေပ်ာက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့လို အလိုေလ်ာက္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမရွိေတာ့တဲ့အခါမွာ ေလယာဥ္မွဴးအေနနဲ႔ ေလယာဥ္ကိုလိုအပ္တဲ့ခ်ိန္ညွိမႈေတြကိုျပန္လည္လုပ္ေဆာင္လာႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ (အရင္ 737 Max 8 ေတြပ်က္က်ခဲ့တုန္းက အလိုေလ်ာက္ထိန္းညွိတဲ့စနစ္က ေလယာဥ္ဦးပိုင္း (Nose) ကို ေလယာဥ္မွဴးထိန္းခ်ဳပ္ခြင့္မေပးပဲ အေပၚကိုမတင္ပါတယ္၊ ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာကေတာ့ ေလယာဥ္ဟာလိုအပ္တဲ့အရွိန္မရပဲ Stall ျဖစ္ၿပီးေျမျပင္ကို အထိန္းအခ်ဳပ္ကင္းမဲ့စြာ အခ်ိန္တိုအတြင္းဦးစိုက္ဆင္းလာပါေတာ့တယ္)

၂၀၁၈ ခု နွစ္ ေအာက္ တို ဘာ လ ( ၂၉ ) ရက္က ေလဆိပ္ကပ်ံတက္ၿပီးမိနစ္ပိုင္းအတြင္း ပ်က္က်ခဲ့တဲ့ အင္ဒိုနီးရွားပိုင္ Lion Air ေလယာဥ္ Boeing 747 Max 8

Boeing ဟာ Flight Control Display ေတြထဲမွာ AoA Centers ေတြကိုၫႊန္ျပတဲ့ Indicator ေတြထည့္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွသာ Pilot ေတြဟာ AoA Centers ရဲ႕အခ်က္ေပးမႈကို လက္ခံရ႐ွိႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ 737 Max 8 ေတြအားလံုးကို MCAS System နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ Training ေတြျပဳလုပ္ေပးသြားဦးမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။ Boeing အေနနဲ႔ အခုလို Software Update နဲ႔ Flight Control ျပႆနာေတြကိုေျဖရွင္းေပးႏိုင္မလား၊ အေလ်ာ္အစားႀကီးတဲ့ Software Update တစ္ခုျဖစ္ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ရဦးမွာပဲျဖစ္ပါတယ္။

Ref; SLASHDOT

SiD (Akhayar)

www.akhayar.com