Caffeine ၏ အက်ိဳးအျပစ္မ်ား

ေကာ္ဖီေသာက္ရင္ စိတ္ရႊင္တယ္၊ အိပ္မငိုက္ဘူး၊ အၿမဲတက္ႂကြေနတယ္ဆိုတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳးခံစားဖူးပါသလား။ တကယ္ေတာ့ ဒါဟာေကာ္ဖီထက္စာရင္ ေကာ္ဖီမွာပါဝင္တဲ့ ကာဖိန္း (Caffeine) ဓါတ္ေၾကာင့္လို႔ေျပာရင္ ပိုၿပီးေတာ့့့ မွန္ပါလိမ့္မယ္။

Cafffeine ရဲ႕သက္ေရာက္မႈမ်ား

ကာဖိန္း (Caffeine) ဓါတ္ဟာ ခႏၶာကိုယ္အေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ အမ်ားႀကီးေပးပါတယ္။ Caffeine ကဦးေႏွာက္မွာရွိတဲ့ Adenosine ဓါတ္ကို ပိတ္ဆို႔တားဆီးေပးပါတယ္။ Adenosine ဓါတ္ဆိုတာက ကုိယ္ခႏၶာကိုပင္ပန္းႏြမ္းႏြယ္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးပါ။ သဘာဝအတုိင္း ဦးေႏွာက္ကို လႈံ႕ေဆာ္မႈေပးတဲ့ Glutamine နဲ႔ Dopamine ဓါတ္ေတြလို Caffeine က စြမ္းေဆာင္နို္င္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ကိုကင္း (Cocaine) သံုးစြဲတဲ့အခါမွာရရွိတဲ့ Ephoria စိတ္အေျခအေနတစ္ခု ရရွိေအာင္လည္း ဖန္တီးေပးပါတယ္။

ကိုယ္ခႏၶာကလုိအပ္တဲ့ စြမ္းအင္ေတြကို ေခ်ဖ်က္တဲ့ေနရာမွာ ပံုမွန္ဆိုရင္ ပထမဆံုး အဓိကလိုအပ္တဲ့ Glycogen ေတြကို ေခ်ဖ်က္ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့မွ အဆီေတြကို ေခ်ဖ်က္တာပါ။ ဒါေပမယ့္ Caffeine ကေတာ့ဒီလုိပံုမွန္ျဖစ္စဥ္ကို ေျပာင္းျပန္လွန္လိုက္ပါတယ္။ သေဘာက အဆီေတြကို အရင္ေခ်ဖ်က္ေစၿပီး Glycogen ေတြေတာ့ ေနာက္လိုတဲ့အခါမွသံုးဖို႔ ကိုယ္ခႏၶာထဲမွာ သိမ္းထားလိုက္ပါတယ္။ Caffeine ရဲ႕စြမ္းေဆာင္မႈေၾကာင့့္ကိုယ္ခႏၶာက အလုပ္ေတြကို မပင္ပန္းဘဲ ျပင္းျပင္းထန္ထန္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္လာပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ Caffeine ဟာ အားကစားသမားေတြရဲ႕ အသည္းစြဲျဖစ္လာၿပီး သူတို႔ရဲဲဲ႕စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမွင့္တင္ဖို႔အတြက္ အမ်ားဆံုးအသံုးျပဳတဲ့ အရာျဖစ္လာပါတယ္။

ပင္ပန္းေနၿပီလို႔ ခံစားရတဲ့အခါ Caffeine ဓါတ္ေပါႂကြယ္ဝတဲ့ ေကာ္ဖီတစ္ခြက္ကို ေသာက္ၾကည့္ပါ။ ျပန္လန္းလာသလို ခံစားရမွာျဖစ္သလို မွတ္ဥာဏ္စြမ္းအားပါတိုးလာပါမယ္။ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူေတြဆိုရင္ေတာ့ က်က္ထားတဲ့စာေတြကို အလြယ္တကူျပန္မွတ္မိေနမွာပါ။ ေနမေကာင္းဘူးလို႔ ခံစားေနရရင္လည္း Caffeine ပါဝင္တဲ့ေကာ္ဖီကိုသာ ေသာက္လိုက္ပါ။ Caffeine က ကုိယ္ခႏၶာအတြင္းမွာရွိတဲ့  Aspirin နဲ႔ Acetaminophen ဓါတ္ေတြကို အလ်င္အျမန္စုပ္ယူႏိုင္ဖို႔ ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။ Aspirin နဲ႔ Acetaminophen ဆိုတာ အကိုက္အခဲေဝဒနာေတြကို သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့ဓါတ္ေတြပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေသာက္တဲ့ေဆးဝါးေတြမွာလည္း ဒီဓါတ္ေတြ ပါပါတယ္။

Caffeine ရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးမ်ား

ဒါေပမယ့္ Caffeine မွာဆုိုးက်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ကိုယ္ခႏၶာအတြက္ Caffeine ဓါတ္အလြန္အၾကဴးမွီဝဲမယ္ဆိုရင္ ေရရွည္မေကာင္းပါဘူး။ သေဘာက တစ္ေန႔ထဲမွာ ေကာ္ဖီေလး၊ ငါးခြက္ေသာက္မိသလုိေပါ့။

ကိုယ္ခႏၶာမွာ Caffeine ဓါတ္မ်ားလာေလေလ Adenosine ဓါတ္္ေတြကို တားဆီးႏို္င္လာေလေလျဖစ္ပါတယ္။ Adenosine ဓါတ္ေတြကို မတားႏိုင္တဲ့အခ်ိန္ေရာက္ရင္ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနသလိုခံစားရမွာျဖစ္သလို Adenosine ဓါတ္ေတြကို တားဆီးဖို႔ Caffeine ဓါတ္ကို ပိုမိုေတာင့္တလာပါမယ္။ ေနာက္ၿပီေတာ့ Caffeine ဓါတ္က အစာအိမ္က အစာေျခရည္ အမ်ားအျပားထုတ္ဖို႔တြန္းအားေပးပါတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့ အစာသာမရွိခဲ့ဘူးဆိုရင္ ရင္ဘတ္ထဲမွာ ပူေနသလုိ ခံစားရမွာပါ။ Caffeine ဓါတ္ အလြန္အၾကဴးသံုးစြဲမိရင္ ဂနာမၿငိမ္ေတာ့ပါဘူး။ ဟုိဟာလိုေနသလို၊ ဒီဟာလုိေနသလိုနဲ႔ စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈမ်ား လာတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳးျဖစ္ရတာက Caffeine က ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြကို လႈံ႕ေဆာ္တဲ့အခါ ကိုယ္ခႏၶာက စိုးရိမ္ေၾကာင့္ၾကမႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ Adrenaline ဓါတ္ေတြကို ထုတ္လုိက္လို႔ပါ။

ေနာက္ထပ္ဆိုးက်ိဳးတစ္ခုက Caffeine က ေဆးလိပ္မွာ ပါဝင္တဲ့ Nicotine ဓါတ္လိုပဲ လူကိုစြဲလမ္းမႈကိုျဖစ္ေစ ပါတယ္။ ရုတ္တရက္ Cafeine ဓါတ္ကိုျဖတ္လိုက္မယ္ဆိုရင္လည္း ကိုယ္ခႏၶာက ေခါင္းမူးေခါင္းကိုက္ျဖစ္ၿပီး မအီမသာခံစားရပါမယ္။ ေကာ္ဖီတစ္ခါေသာက္ၿပီးရင္ေတာင္မွ Caffeine ရဲ႕သက္ေရာက္မႈက ေလးနာရီကေန ေလးနာရီခြဲေလာက္အထိိ ၾကာတတ္ပါတယ္။ ဘယ္အရာမဆို တန္ေဆးလြန္ေဘးဆိုတဲ့စကားရွိတာေၾကာင့္ ေကာ္ဖီေသာက္ရတာႏွစ္ေသာက္တဲ့လူတစ္ေယာက္ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ေတာင္ အလြန္အကၽြံမေသာက္သံုးဖို႔ အၾကံျပဳပါရေစ။

မင္းသုခ (အခရာ)

www.akhayar.com