ဒီေန႔ဟာ ျပည္သူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Martin Luther King Jr. လုပ္ၾကံခံခဲ့ရတာ ၅၁ ႏွစ္ျပည့္ခဲ့ျပီျဖစ္ပါတယ္။ Martin Luther King Jr. ကို အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၊ တင္နက္ဆီျပည္နယ္၊ Memphis ျမိဳ႕မွာ James Earl Ray ဆိုသူက ၁၉၆၈ခုႏွစ္ ဧျပီလ ၄ ရက္ေန႔မွာ လုပ္ၾကံပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

Martin Luther King Jr.

Martin Luther King Jr. ဟာ “I have a dream” လို နာမည္ေက်ာ္မိန္႔ခြန္းကို ေျပာၾကားခဲ့သူ၊ Civil Rights အတြက္ၾကိဳးစားရာမွာ အၾကမ္းမဖက္နည္း၊ ျပည္သူ႔ဖီဆန္နည္းေတြကို သံုးျပီး စည္းရံုးလႈံ႔ေဆာ္ႏုိင္ခဲ့သူျဖစ္သလို ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏုိဘယ္ဆုရွင္အျဖစ္လည္း ထင္ရွားပါတယ္။ သူလုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံရတုန္းက အသက္ ၃၉ ႏွစ္ပဲ ရွိေသးတဲ့အတြက္ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္မွာပဲ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္မႈဘယ္လို ျဖစ္ပြားခဲ့သလဲ

Martin Luther King Jr. ကို လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခဲ့သူက အဲ့ဒီတုန္းက အသက္ ၄၀ အရြယ္ရွိတဲ့ လူရြယ္တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ James Earl Ray ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ King ဟာ လူမည္း သန္႔ရွင္းေရးလုပ္သားေတြကို ေထာက္ခံအားေပးဖို႔အတြက္ တင္နက္ဆီျပည္နယ္၊Memphis ျမိဳ႕ကို ေရာက္သြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ အလုပ္သမားေတြဟာ လစာပိုမိုရရွိေရးနဲ႔ ပိုေကာင္းတဲ့ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္မႈရရွိေရးအတြက္ ဆႏၵျပေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

King ဟာ Memphis မွာ ရွိတဲ့ Lorraine Motel က အခန္း ၃၀၆ မွာ တည္းခိုခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီလိုတည္းခုိေနတုန္း ဧျပီလ ၄ ရက္ ညေန ၆း၀၁ မိနစ္္ သူအဲဒီမိုတယ္ရဲ႕ ဒုတိယထပ္ဝရန္တာမွာ ထြက္ရပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေသနတ္နဲ႔ လုပ္ၾကံပစ္ခတ္ခံလုိက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ည္ဆန္ဟာ သူ႔ရဲ႕ ညာဘက္ပါးကဝင္သြားျပီး ေမးရိုးေတြကို ေၾကမြသြားေစကာ ပုခံုးကို ေဖာက္ဝင္သြားခဲ့ပါတယ္။ King ရဲ႕ အရင္းႏွီးဆံုး သူငယ္ခ်င္းျဖစ္တဲ့ Abernathy ဟာ ေသနတ္ပစ္ခတ္သံကို ၾကားၾကားခ်င္း အဲဒီေနရာကို ေရာက္သြားတဲ့အခ်ိန္မွာ အရာရာဟာ ေနာက္က်သြားခဲ့ပါျပီ။

Wide-view image of the Lorraine Motel and the boarding house (to the left) from which James Earl Ray fired the fatal shot. Police say he fired from the second-floor bathroom window (to the left of the lightpole).

ေဆးရံုကို ပို႔ခဲ့ျပီး အေရးေပၚခြဲစိတ္မႈေတြ လုပ္ခဲ့ေပမယ့္ Martin Luther King Jr. ဟာ ည ၇:၀၅ မိနစ္မွာ St.Joseph’s Hospital မွာ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါတယ္။

Martin Luther King Jr. ကို လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခဲ့သူ James Earl Ray ဆုိတာ

James Earl Ray ရုပ္ရည္က မထင္ရဘူး၊ သန္႔သန္႔ျပန္႔ျပန္႔ေပမယ့္ တကယ့္ကို လူဆိုးငေပျဖစ္ပါတယ္။ စစ္တပ္ထဲ ဝင္ခဲ့ေပမယ့္ စစ္တပ္ထဲမွာ အံမဝင္တာေတြ ၊ အသံုးမက်တာေတြေၾကာင့္ ထုတ္ခံရတဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေထာင္အၾကိမ္ၾကိမ္က်ဖူးျပီး လုယက္မႈနဲ႔ Missouri ျပည္နယ္ အက်ဥ္းေထာင္မွာ အက်ဥ္းက်ခံေနတုန္း ထြက္ေျပးလာတဲ့ တရားခံေျပးလည္း ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ Ray ဟာ ေထာင္က ထြက္ေျပးလာျပီး အနယ္နယ္အရပ္ရပ္ေလွ်ာက္သြားေနခဲ့ေပမယ့္ ၁၉၆၇ ခုႏွစ္မွာေတာ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံ LA မွာ ျပန္အေျခခ်ခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာ အလုပ္လုပ္ေနရင္းနဲ႔ Ray ဟာ အယ္လ္ဘားမားအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈး George Wallace သမၼတအေရြးခံဖို႔ စည္းရံုးေရး Campaign ေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့ပါတယ္။ Ray ရဲ႕ စိတ္အခံကလည္း လူမည္းေတြအေပၚျပင္းျပင္းထန္ထန္မုန္းတီးမႈရွိေနတဲ့အတြက္ Wallace ရဲ႕ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈ၊အသားအေရာင္ခြဲျခားမႈဝါဒေတြမွာ ေမ်ာေနခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

James Earl Ray

အခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ ေန႔မတုိင္ခင္ မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔မွာ Ray ဟာ အတၱလန္တာျမိဳ႕ကိုေရာက္လာျပီး အခန္းငွားေနခဲ့ပါတယ္။ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္မႈအတြက္ ေသေသခ်ာခ်ာျပင္ဆင္ထားခဲ့ျပီး ေျမပံုမွာ Church ရွိတဲ့ေနရာနဲ႔ Martin Luther King Jr. ရဲ႕ ေနအိမ္ကိုေတာင္ ဝုိင္းထားခဲ့တာကို လုပ္ၾကံမႈျဖစ္အျပီး FBI Agents ေတြ ရွာတဲ့အခါ ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္။ ျပီးေတာ့မွ ဘာမင္ဂမ္ျမိဳ႕မွာ ရုိင္ဖယ္နဲ႔ Scope ေတြ ျပန္သြားဝယ္ခဲ့ပါတယ္။ ေသနတ္ဝယ္တဲ့ေနရာမွာေတာ့ သူဟာ သူ႔အစ္ကိုနဲ႔ ေတာပစ္ထြက္မလို႔ ဒီလို ဝယ္ယူတယ္ဆိုျပီး ေျပာထားခဲ့သလို ဝယ္သူေနရာမွာလည္း Harvey Lowmeyer ဆိုတဲ့နာမည္နဲ႔ ဝယ္ယူခဲ့တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဧျပီလ ၂ ရက္ေန႔မွာေတာ့ Ray ဟာ အထုပ္အပိုးျပင္ျပီး Memphis ျမိဳ႕ကို သြားခဲ့ပါေတာ့တယ္။

ဧျပီလ ၄ ရက္ေန႔မွာေတာ့ အေပၚမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့အတုိင္း Lorraine Motel ဒုတိယထပ္မွာ ဝရန္တာမွာ ရပ္ေနတဲ့ Martin Luther King Jr. ကို သူ႔ရဲ႕ Remington Rifle နဲ႔ ပစ္ခတ္ခဲ့ေတာ့တာပါပဲ။ မ်က္ျမင္သက္ေသေတြအဆိုအရေတာ့ Ray ဟာ မုိတယ္နဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ အခန္းမွာ ငွားရမ္းေနခဲ့ျပီး အဲဒီအခန္းကေန ပစ္ခတ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပစ္ျပီးျပီးခ်င္းအခါမွာပဲ Ray ထြက္ေျပးသြားတာကို ျမင္တဲ့သူေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။

Ray ရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲ

ပစ္ခတ္ျပီးျပီးခ်င္းမွာ Ray ဟာ ကားကို ၁၁ နာရီၾကာ အျပင္းေမာင္းျပီး အတၱလန္တာကို ေျပးခဲ့ပါတယ္။ သူ႔ပစၥည္းေတြကို သိမ္းဆည္းျပီး ကေနဒါကို ဆက္ေျပးခဲ့တာ ၃ ရက္အၾကာမွာ တိုရြန္တိုျမိဳ႕ကို ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီမွာ တစ္လေက်ာ္ေလာက္ပုန္းေရွာင္ေနခဲ့ျပီး Ramon George Sneyd ဆိုတဲ့ နာမည္နဲ႔ ကေနဒါ Passport ကို ရယူခဲ့ပါတယ္။ ေမလကုန္ေလာက္မွာ အဂၤလန္ကို ျပန္ခဲ့ပါေသးတယ္။

သူ႔ကို ဖမ္းဆီးရမိခဲ့တာကေတာ့ King လုပ္ၾကံမႈျဖစ္အျပီး ႏွစ္လအၾကာ ျဖစ္ကာ UK ကေန ဘယ္လ္ဂ်ီယံႏုိင္ငံ ဘရပ္ဆဲလ္ျမိဳ႕ကို သြားဖို႔ လန္ဒန္ ဟိသရိုးေလဆိပ္က ထြက္ခုိက္ အဖမ္းခံခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ Check-in လုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ Ticket Agent ဟာ Ray ရဲ႕ Passport ေပၚက နာမည္ျဖစ္တဲ့ Sneyd ကို သတိထားမိျပီး Sneyd ဆိုတဲ့နာမည္ဟာ ကေနဒါရဲတပ္ဖြဲ႔ရဲ႕ ေစာင့္ၾကည့္စာရင္းမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။

Ray ကို အမႈစစ္ေနၾကရင္း သူ႔ရဲ႕ အသက္ ၄၁ ႏွစ္ျပည့္ေမြးေန႔ျဖစ္တဲ့ ၁၉၆၉ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၀ ရက္ေန႔က်မွ သူ႔မွာ အျပစ္ရွိေၾကာင္း ဝန္ခံခဲ့ျပီး ေထာင္ဒဏ္ ၉၉ ႏွစ္ခ်မွတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ သူက ဘာလို႔ အျပစ္ရွိေၾကာင္း ဝန္ခံခဲ့ရသလဲဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ေရွ႕ေန Percy Foreman က ေသဒဏ္ကို ေရွာင္လႊဲခ်င္တဲ့အေနနဲ႔ အၾကံေပးခဲ့တဲ့အတုိင္း လုိက္လုပ္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီတုန္းက Tennessee ျပည္နယ္ရဲ႕ ေသဒဏ္ေပးတဲ့ ပံုစံက လွ်ပ္စစ္နဲ႔ ေရွာ့တုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

Ray ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ အယ္လ္ဘားမားျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႈး George Wallace ဟာ မၾကာခင္မွာ သမၼတအျဖစ္ ေရြးေကာက္ခံရျပီး သူဟာ ေထာင္က်ျပီး ခဏေလးနဲ႔ လြတ္ေျမာက္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဇကလည္း မေသးတဲ့ Ray ဟာ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ Tennessee ျပည္နယ္ အက်ဥ္းေထာင္ကေန တျခားအက်ဥ္းသား ၆ ေယာက္နဲ႔အတူ ထြက္ေျပးခဲ့ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၃ ရက္အၾကာ ဇြန္လ ၁၃ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ျပန္လည္ဖမ္းဆီးရမိခဲ့ျပီး ဒီလို ထြက္ေျပးမႈအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ကို ႏွစ္ ၁၀၀ ထိ ထပ္တိုးတာ ခံလုိက္ရပါေတာ့တယ္။ Ray ဟာ လက္မေလွ်ာ့ဘဲ သူ႔ရဲ႕ အျပစ္ရွိမႈကို ေခ်ဖ်က္ဖို႔ ၾကိဳးစားရင္း သူ႔အသက္ ၇၀  ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ ဧျပီလ ၂၃ ရက္ေန႔မွာ အသည္းေရာင္အသားဝါ C ပိုး ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါနဲ႔ အသည္းပ်က္စီးမႈေၾကာင့္ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။

James Earl Ray နဲ႔ King ရဲ႕သား Dexter King

သူဟာ ေသဆံုးတာေတာင္မွ သူ႔ကို အေမရိကန္ေျမေပၚ မျမွဳပ္ဖို႔ ေျပာခဲ့သူျဖစ္ျပီး သူ႔အေပၚ အစိုးရရဲ႕ ဆက္ဆံပုံေတြကို စိတ္နာခဲ့လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

Martin Luther King Jr. ကို ဘာလို႔ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ခဲ့ပါသလဲ

အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ Ray ရဲ႕ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမုန္းတီးမႈေၾကာင့္လို႔ ထင္ၾကေပမယ့္ King ရဲ႕မိသားစုနဲ႔ တျခားသူေတြကေတာ့ ဒီအမႈရဲ႕ ေနာက္ကြယ္မွာ အေမရိကန္အစိုးရ၊ မာဖီးယားဂိုဏ္းေတြနဲ႔ Memphis ရဲအဖြဲ႔ေတာင္ ပါဝင္တယ္လို႔ ုယံုၾကည္ခဲ့ၾကပါတယ္။

King ဟာ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္အလယ္ပိုင္းေတြတည္းက သူ႔ရဲ႕ Civil Rights လႈပ္ရွားမႈေတြအတြင္း အသက္အႏၱရာယ္ျခိမ္းေျခာက္စာေတြ အမ်ားၾကီး ရရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အေမရိကန္သမၼတ ကေနဒီရဲ႕ လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္မႈသတင္းကို ၾကားတုနး္ကလည္း  သူ႔ဇနီးျဖစ္တဲ့ Coretta Scott King ကို “ဒီလို ျဖစ္ရပ္ကို ငါလည္း ၾကံဳႏုိင္တယ္။ ငါမင္းကို အျမဲေျပာေနသားပဲ၊ ဒီလူ႔အဖြဲ႔အစည္းဟာ ရုးသြပ္စိတ္ပ်က္ဖြယ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္ေနျပီ” လုိ႔ ဆိုျပီး နိမိတ္ဖတ္ခဲ့ဖူးသူ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ Martin Luther King Jr. ရဲ႕ လုပ္ၾကံခံရမႈမွာ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာငး္တဲ့ အခင္းအက်င္း၊ အျဖစ္အပ်က္ေတြ ျဖစ္ျပီး Martin Luther King Jr. ကြယ္လြန္တာ ၅၁ နွစ္ျပည့္အခ်ိန္မွာ အခရာပရိသတ္ၾကီးအတြက္ စုစည္းေဖာ္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ဒီလို စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပေပးမွာ ျဖစ္လို႔ Akhayar-Lifestyle Page ကို See First လုပ္ထားေပးဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

Yoe Lu (Akhayar)

www.akhayar.com

Source: Wikipedia