ဟိုတစ္ေန႔က Facebook သံုးရင္းနဲ႔ ခ်စ္သုေဝက သူသမီးအျမႊာေလးႏွစ္ေယာက္ကို ဖုန္းေတြ၊ တီဗီေတြ ၾကည့္ခြင့္မေပးဘဲ အားကစားမ်ားမ်ားလုပ္ၿပီး ေဆာ့ကစားတဲ့ပံုစံမ်ဳိးနဲ႔ ကေလးကို တတ္ႏိုင္သမွ် ထိန္းေက်ာင္းတယ္ဆိုတာကို ေတြ႔ရွိရတဲ႔အခါ ေခါင္းထဲကို အေတြးေလးတခ်ဳိ႕ ဝင္လာပါတယ္။ ဒီေန႔ေခတ္ႀကီးဟာ အရမ္းကို ေခတ္မီတိုးတက္ေျပာင္းလဲလာသလို မိဘေတြအေနနဲ႔ကလည္း ခ်စ္သုေဝထိန္းသလိုမ်ဳိး ထိန္းေက်ာင္းဖို႔ လုိလာတာကေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္လည္း မိဘေတြအေနနဲ႔ သားသမီးေတြကို တျခားသူေတြနဲ႔ တန္းတူ လူတန္းေစ့ထားႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားလာရတဲ႔အခါ အေမေရာ အေဖေရာ အျပင္ထြက္ၿပီး အလုပ္လုပ္ၾကရပါတယ္။ အဲဒီလို အလုပ္လုပ္လာရတဲ႔အခါ ကေလးေတြ ၿငိမ္ေအာင္ ထိန္းဖို႔အတြက္ဆိုၿပီး ကူထိန္းေပးတဲ႔ လူႀကီးေတြက ကေလးေတြကို ဖုန္းေတြ ေပးၾကည့္ထားတာမ်ဳိး၊ ကြန္ပ်ဴ်တာေတြ ဖြင့္ျပထားတာမ်ဳိးနဲ႔ တီဗီေတြဖြင့္ကာ ထိန္းေက်ာင္းတာမ်ဳိး လုပ္ရာကေန နည္းပညာပစၥညး္ေတြ သံုးၿပီး ထိန္းေက်ာင္းမွန္းမသိ ထိန္းေက်ာင္းလာမိၾကပါတယ္။

အဲဒီလိုမ်ဳိးထိန္းေက်ာင္းရင္းကေန ကေလးေတြဟာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ေလးနဲ႔ နည္းပညာပစၥည္းေတြကို စဲြလန္းလာတာမ်ဳိးေတြ၊ နည္းပညာပစၥည္းေတြမရွိရင္ မၿငိမ္တာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္လာရာကေန နည္းပညာပစၥည္းေတြေၾကာင့္ မ်က္စိထိခုိက္လာတာေတြ၊ အိပ္ခ်ိန္မမွန္တာေတြ အစရွိတဲ႔ ဆိုးက်ဳိးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အသံုးျပဳတဲ့ နည္းပညာပစၥည္းေတြကေနတစ္ဆင့္ အသက္အႏၱရာယ္ ထိခိုက္လာတာမ်ဳိးေတြ၊ ၿခိမ္းေျခာက္ခံရတာမ်ဳိးေတြအထိ ျဖစ္လာႏိုင္တာကိုလည္း လူမႈကြန္ယက္ေတြမွာ မၾကာခဏဆုိသလို ေတြ႔ေနရလို႔ မိဘေတြအေနနဲ႔ ကေလးငယ္ေလးေတြကို နည္းပညာပစၥည္းေတြ သံုးၿပီး ထိန္းရင္ ေဘးကင္းလံုျခံဳေအာင္ ထိန္းေက်ာင္းဖို႔ လိုတယ္ဆိုၿပီး အေတြးေလးေတြ ဝင္လာရာကေန ဒီနည္းလမ္းေလးေတြကို မွ်ေဝေပးလိုက္ရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

အခ်က္အလက္ေတြလံုျခံဳေအာင္သိမ္းဆည္းပါ

ရန္သူဆိုတာ ဂ်ဳိနဲ႔လာမွာလား ဘာနဲ႔လာမွာလဲ ေသခ်ာသိႏိုင္တာမဟုတ္တဲ႔အတြက္ ကိုယ္မိသားစုနဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြကို ကိုယ္ဘက္က မသိဘဲ မွ်ေဝမိတာမ်ဳိး မျဖစ္ရေအာင္ ကိုယ္မိသားစုနဲ႔ ပတ္သက္တဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြကို တတ္ႏိုင္သမွ် မတင္မိေအာင္၊ ေဖာ္ျပမိတာမ်ဳိးေတြ မျဖစ္အာင္ လံုလံုျခံျခံဳသိမ္းဆည္းၿပီး ေနထုိင္ပါ။ ကိုယ္ကမေဖာ္ျပမိရင္ေတာင္ ကိုယ့္ကေလးက ကိုယ္ဖုန္းကိုယူၿပီး မသိဘဲ ေဖာ္ျပမိတာမ်ဳိးေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္လို႔ ကေလးက ဖုန္းေပၚမွာ ဘာေတြတင္လဲဆိုတာကိုလည္း တတ္ႏိုင္သမွ် စစ္ေဆးပါ။ ကေလးေတြဟာ မထင္မွတ္ဘဲ Live Stream ေတြ လႊင့္မိရာကေန ကိုယ္တည္ရွိေနတဲ႔ ေနရာကို Status ေတြတင္မိတာမ်ုိးကေန ကိုယ့္ကိုယ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ႔သူေတြကို သတင္းေပးမိတာမ်ဳိး အမ်ားႀကီး ဒုနဲ႔ေဒးၾကံဳေတြ႔ေနရလို႔ သတိျပဳဖို႔ တိုက္တြန္းရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပစ္္မႈက်ဴးလြန္လိုတဲ႔သူေတြက ကေလးကုိ ျဖားေယာင္ေသြးေဆာင္ၿပီး ေခၚသြားႏိုင္ဖို႔အတြက္ဆို မိဘေတြမရွိတဲ႔အခ်ိန္နဲ႔ အုပ္ထိန္းသူမရွိတဲ႔အခ်ိန္ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနတတ္္လို႔ ကေလးေတြဟာ လူႀကီးေတြမရွိတဲ႔အခ်ိန္မွာ Live လႊင့္မိတာမ်ဳိး၊ တစ္ခုခုေဖာ္ျပမိတာမ်ဳိး၊ အရိပ္အေယာင္ျပမိတာမ်ဳိး လံုးဝမလုပ္မိေအာင္ ကိုယ္ဘက္ကေန ႀကိဳတင္ကာကြယ္ထားပါေနာ္။

မိဘက ကၽြမ္းက်င္တဲ့ အသံုးျပဳသူျဖစ္ေအာင္ လုပ္ထားပါ

အခုေခတ္ မိဘေတြျပန္ေျပာေနတဲ႔အထဲကမွ ျပန္ၾကားရတာတစ္ခုကေတာ့ ” ၁၀ ႏွစ္အရြယ္ ကၽြန္မသားေလးက ကၽြန္မထက္ပိုၿပီး နည္းပညာပစၥည္းေတြကို ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ ပိုသံုးတတ္ၾကတယ္” ဆိုၿပီး ဂုဏ္ယူဝင့္ၾကြားကာ ေျပာေနတတ္ၾကပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ မိဘေတြအေနနဲ႔ ဒီအခ်က္ကို ဂုဏ္ယူဝင့္ၾကြားမေနသင့္ဘဲ ဒီအခ်က္ဟာ ကိုယ့္ရင္ေသြးေလးကို အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏုိင္တယ္ဆိုတာကို နားလည္သေဘာေပါက္သင့္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ အဲဒီလိုေျပာရတာလဲဆိုေတာ့ ကေလးေတြဟာ ပစၥည္းေတြကိုဆို ေဆာ့ကစားဖို႔ေလာက္သာ အာရုံရွိၿပီး နည္းပညာပစၥည္းသံုးျခင္းကေန အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္တယ္ဆိုတာကုိ ေတာ္ရုံသတိမျပဳမိႏိုင္လို႔ မိဘေတြကို ကေလးေတြ ဘာေတြသံုးေနလဲ၊ ဒီလိုေတြ သံုးေနျခင္းကေန ဘာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္လဲဆိုတာကို ကေလးေတြမသံုးခင္ အရင္ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္သံုးထားၾကည့္ၿပီးမွ ကေလးေတြ လက္ထဲထည့္ေပးပါ။

ဒါ့အျပင္ ယေန႔ေခတ္ ကေလးေတြ ေဆာ့ကစားတဲ႔ အရုပ္ေတြဟာ ပိုၿပီး စမတ္က်လာၿပီး အရုပ္ေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမွာ Wifi ေတြ၊ Bluetooth ေတြ တပ္ဆင္ထားၾကတာကို ေတြ႔ရွိရပါတယ္။ FBI က မႈခင္းတြနည္းလာေစဖို႔အတြက္ ကိုယ္ကေလးမွာရွိတဲ႔ အရုပ္ေတြရဲ႕ Website ေတြကို သြားေရာက္ၾကည့္ရႈေလ့လာဖို႔ေတာ့ အၾကံျပဳထားပါတယ္။ မသိတဲ႔အရာေတြကိုလည္း အင္တာနက္ကေန ရွာေဖြေလ့လာၾကည့္ၿပီး ကိုယ့္က ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ သံုးတတ္ၿပီး ၊ အႏၱရာယ္လည္း သိပ္မျဖစ္ႏုိင္ေစဘူးဆိုတာကုိ သိၿပီဆိုမွ ကေလးလက္ထဲကို ထည့္ေပးျခင္းက မလိုလားအပ္တဲ႔ ေဘးအႏၱရာယ္ကို မျဖစ္ေစႏုိင္ေတာ့ပါဘူးေနာ္။

ကေလးေတြဝင္ေရာက္တဲ႔ App ေတြကို သိရွိေအာင္လုပ္ထားပါ

ကေလးေတြကို ဘာအႏၱရာယ္မွမရွိေအာင္ ကာကြယ္ခ်င္တာက မိဘေတြရဲ႕ ေမတၱာ၊ေစတနာမွန္ေပမယ့္လည္း ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ တစ္ခုတည္းအတြက္နဲ႔ေတာ့ ကေလးေတြရဲ႕ Privacy ကို ခ်ဳိးေဖာက္ဖို႔ မလုိပါဘူးေနာ္။ သူတို႔မသိေအာင္ သူတို႔ အသံုးအေဆာင္ေတြကို ဝင္ၾကည့္တာက ကေလးေတြ ျပန္သိရင္ မိဘနဲ႔ အတိုက္အခံျဖစ္ကာ ပိုေဝးသြားေစႏုိင္တဲ႔ အတြက္ေၾကာင့္ပါ။ အဲဒီလို ၾကည့္မယ့္အစား သူတို႔အသံုးျပဳေနတဲ႔အခ်ိန္ သူတို႔႔ရဲ႕ေဘးနားမွာ ထိုင္ၿပီး ဘာစိတ္ဝင္စားစရာေတြ ၾကည့္ေနလဲ ေမေမမသိလို႔ ေမေမ့ကိုေရာ ျပလို႔ရမလားဆိုၿပီး သူတို႔အသံုးျပဳတဲ႔ App ေလးေတြကို ခြင့္ေတာင္းၿပီး ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ သူတို႔သံုးတဲ႔ အထဲကမွ ကိုယ္နဲ႔ မရင္းႏွွီးတဲ႔ဟာမ်ဳိးနဲ႔ နားမလည္တာေတြကို ေတြ႔ရင္ မွတ္ထားၿပီး အြန္လိုင္းမွာ ရွာၾကည့္ပါ။ ေဘးကင္းမႈရွိမရွိကလည္း စစ္ေဆးႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကိုယ္ဖုန္းထဲမွာလည္း Download ဆဲြၿပီး အေကာင့္ဖြင့္ကာ စမ္းၾကည့္ပါ။ Roblox ၊ Yellow နဲ႔ Periscope အစရွိတဲ႔ App ေတြက ကေလးေတြကို ထိခိုက္ေစၿပီး ကေလးေတြအေပၚကိုလည္း လိင္စိတ္တိမ္းညႊတ္မႈျဖစ္ေအာင္ လုပ္တဲ႔ App ေတြလည္း ျဖစ္လုိ႔ ဝင္ေရာက္မႈမရွိေအာင္ မိဘေတြအေနနဲ႔ ႀကိဳၾကည့္ထားၿပီး လမ္းလဲႊေပးတာမ်ဳိးေတြ လုပ္ေပးပါ။

ဒီနည္းလမ္းေတြဟာ ဒီဂ်စ္တယ္ေခတ္ႀကီးထဲမွာ ကိုယ္ကေလးေတြကို ႀကီးျပင္းေအာင္ ထိန္းေက်ာင္းတဲ႔အခါမွာ ဘယ္အႏၱရာယ္မွ မက်ေရာက္ေအာင္ ကာကြယ္ႏုိင္ဖို႔ ကူညီေပးႏိုင္တဲ႔ နည္းလမ္းတခ်ဳိ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဂ်စ္တယ္ေခတ္ဆိုၿပီးျဖစ္ေနမွေတာ့ ဒီဂ်စ္တယ္ပစၥည္းေတြနဲ႔ ကေလးေတြကို လံုးဝႀကီး ကင္းကြာေအာင္ေတာ့ လုပ္လို႔မရတဲ့အတြက္ ဒီလိုမ်ဳိးနည္းလမ္းေလးေတြကိုသာ သံုးၿပီး၊ ဘာေတြသံုးျခင္းကေန ဘာေတြျဖစ္လာႏိုင္မလဲဆုိၿပီး ရွင္းျပေပးတာမ်ဳိးေလးေတြ၊ Security က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာမ်ဳိးေလးေတြ ရွင္းျပေပးတာမ်ဳိးေတြ၊ အသိပညာေပးတာမ်ဳိးေလးေတြလုပ္ၿပီး နည္းပညာရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးျဖစ္တဲ႔ ေဘးအႏၱရာယ္ကေန ကာကြယ္ႏုိင္ၾကပါေစ။

H.H(Akhayar)

www.akhayar.com